Η ελευθερία χτίζεται με άλλους.
Η Σιμόν ντε Μποβουάρ γεννιέται στο Παρίσι σε αστική καθολική οικογένεια. Οι σπουδές και οι επιλογές της την οδηγούν να αμφισβητήσει τις προσδοκίες που επιβάλλονται στις γυναίκες. Το φιλοσοφικό της έργο εκτυλίσσεται μέσα από δοκίμια, μυθιστορήματα και αυτοβιογραφική γραφή: διαφορετικές μορφές διερεύνησης του πώς μια μοναδική ύπαρξη συναντά τους περιορισμούς της εποχής της.
Η Μποβουάρ γεννιέται στις 9 Ιανουαρίου. Η παιδική της ηλικία διαδραματίζεται σε ένα περιβάλλον όπου η θρησκεία και οι οικογενειακές προσδοκίες οργανώνουν έντονα το μέλλον των κοριτσιών. Αργότερα θα περιγράψει αυτόν τον κόσμο χωρίς να περιορίσει την πορεία της σε μια απλή ιστορία ατομικής επιτυχίας.
Πετυχαίνει στον διαγωνισμό agrégation στη φιλοσοφία και ξεκινάει μια διδακτική καριέρα. Γνωρίζει τον Ζαν-Πολ Σαρτρ, με τον οποίο δημιουργεί μια διαρκή πνευματική και προσωπική σχέση. Ο διάλογός τους έχει σημασία για την ανάπτυξή της χωρίς να εξαντλεί την πρωτοτυπία των ερωτήσεων, της μεθόδου ή των έργων της.
Το μυθιστόρημά της Η Προσκεκλημένη εμφανίζεται το 1943. Μετά τον πόλεμο, συνεισφέρει στο Les Temps modernes και δημοσιεύει την Ηθική της αμφισημίας το 1947. Το ζήτημα της ελευθερίας διαμορφώνεται μέσα από συναντήσεις με την ιστορία, την ευθύνη και τις συγκρούσεις δράσης.
Το Δεύτερο Φύλο εμφανίζεται σε δύο τόμους. Συγκεντρώνει φιλοσοφία, ιστορία, λογοτεχνία και αναλύσεις βιωμένης εμπειρίας. Το βιβλίο προκαλεί έντονες διαμάχες και γίνεται βασικό σημείο αναφοράς για τη φεμινιστική σκέψη, ενώ ταυτόχρονα προσελκύει κριτική και επανερμηνεία.
Η Μποβουάρ συμμετέχει σε αγώνες για τα δικαιώματα των γυναικών και υπογράφει το Μανιφέστο των 343 το 1971. Η γραφή της εξετάζει επίσης τα γηρατειά και το τέλος της ζωής. Πεθαίνει στο Παρίσι στις 14 Απριλίου 1986, αφήνοντας ένα σύνολο έργων του οποίου η επιρροή υπερβαίνει τα όρια των επιστημονικών κλάδων.
Η Σιμόν ντε Μποβουάρ γεννήθηκε στο Παρίσι το 1908, σε αστική καθολική οικογένεια της οποίας τα οικονομικά επιδεινώθηκαν μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο. Η παιδεία της καλλιέργησε την αγάπη για τα βιβλία, παρουσιάζοντας συγχρόνως τον γάμο ως το αναμενόμενο μέλλον μιας γυναίκας. Η απώλεια της πίστης, η φιλία με την Ελιζαμπέτ Λακουάν, γνωστή ως Ζαζά, και η φιλοσοφική μελέτη άνοιξαν άλλες δυνατότητες. Πετυχαίνοντας στον διαγωνισμό agrégation το 1929, επέλεξε τη συστηματική πνευματική εργασία. Η διαμόρφωση αυτή δεν ήταν απλώς θρίαμβος της βούλησης: εξαρτιόταν από εκπαιδευτικούς πόρους, σχέσεις και θεσμούς απρόσιτους σε πολλές γυναίκες της εποχής της. Η μεταγενέστερη γραφή της θα επέστρεφε ακριβώς σε αυτές τις άνισες συνθήκες επιλογής μιας ζωής.
Η Μποβουάρ δίδαξε στη Μασσαλία, στη Ρουέν και στο Παρίσι, αναπτύσσοντας παράλληλα τη μυθοπλασία και τη φιλοσοφία. Η σχέση της με τον Σαρτρ, που άρχισε το 1929, έγινε διαρκής διάλογος χωρίς να εξαλείψει την πνευματική της ανεξαρτησία. Οι συναισθηματικές τους διευθετήσεις συμβόλισαν συχνά την ελευθερία· οι επιστολές και οι μαρτυρίες απαιτούν επίσης εξέταση των ασυμμετριών και των βλαβών που βίωσαν νεότερες γυναίκες γύρω τους. Η Μποβουάρ απολύθηκε από τη διδασκαλία το 1943 έπειτα από καταγγελία που αφορούσε πρώην μαθήτρια. Η πνευματική βιογραφία πρέπει να συγκρατεί μαζί τη δημιουργία, τους ιστορικούς περιορισμούς και την ευθύνη. Δεν πρέπει ούτε να μετατρέπει την ιδιωτική ζωή σε υποδειγματικό θρύλο ούτε να θεωρεί ότι η βιογραφική κρίση από μόνη της εξηγεί τα επιχειρήματα και τις λογοτεχνικές δομές του έργου.
Η Προσκεκλημένη εμφανίστηκε το 1943· ο Πύρρος και Κινέας και η Ηθική της αμφισημίας ανέπτυξαν μια ηθική των ελευθεριών μέσα στη σχέση. Μετά τον πόλεμο η Μποβουάρ συμμετείχε στους Les Temps modernes και ταξίδεψε, μεταξύ άλλων στις Ηνωμένες Πολιτείες. Το Δεύτερο Φύλο, που δημοσιεύθηκε το 1949, διερεύνησε την κοινωνική παραγωγή της γυναίκας ως Άλλου μέσα από πολλαπλούς κλάδους και εμπειρίες. Εχθρότητα και αναγνώριση συνόδευσαν την ανάδειξή του σε διεθνές φεμινιστικό σημείο αναφοράς. Η σημασία του δεν καταργεί την κριτική: η τάξη, η φυλή, η σεξουαλικότητα και η αποικιοκρατία έχουν επανεξεταστεί από αναγνώστες που προεκτείνουν το αίτημά της να κατανοούμε την ύπαρξη μέσα από τις καταστάσεις της και όχι μέσω ενός αφηρημένου οικουμενικού υποκειμένου.
Οι Μανδαρίνοι κέρδισαν το βραβείο Γκονκούρ το 1954, ενισχύοντας τη λογοτεχνική αναγνώριση που διευρύνθηκε κατόπιν με τα απομνημονεύματά της. Η Μποβουάρ αφηγήθηκε τη ζωή της σε πολλούς τόμους, συνεχίζοντας τη μυθοπλασία, τις έρευνες και τις δημόσιες παρεμβάσεις. Το Γήρας ανέλυσε τον κοινωνικό αποκλεισμό των ηλικιωμένων το 1970. Η αντίθεση στον πόλεμο της Αλγερίας και στα βασανιστήρια, περιλαμβανομένης της συνεργασίας με τη Ζιζέλ Αλιμί, και η συμμετοχή στους αγώνες για την άμβλωση συνέδεσαν την ηθική με τη θεσμική αλλαγή. Υπέγραψε το Μανιφέστο των 343 το 1971. Μετά τον θάνατο του Σαρτρ το 1980 δημοσίευσε το Adieux. Πέθανε το 1986· οι μεταθανάτιες εκδόσεις συνεχίζουν να μεταβάλλουν την κατανόηση της διαμόρφωσης και των σχέσεών της.
Η Μποβουάρ μετασχηματίζει τον τρόπο με τον οποίο μπορούν να νοηθούν μαζί η ύπαρξη, η καταπίεση και η χειραφέτηση. Μεταγενέστερες φεμινιστικές αναγνώσεις εξετάζουν κριτικά τα όρια ορισμένων γενικεύσεων, τις φυλετικοποιημένες ή αποικιακές εμπειρίες που δεν λαμβάνονται επαρκώς υπόψη και τη θέση που δίνεται στο σώμα. Οι κριτικές αυτές προεκτείνουν ένα κεντρικό αίτημα του έργου της: να μη γίνεται μια επιμέρους εμπειρία οικουμενικό μέτρο κάθε ζωής.
Πηγές & σημεία αναφοράς