Wolter
Zwalczaj fanatyzm rozumem i ironią.
Wolter, czyli piszący pod tym pseudonimem François-Marie Arouet, był poetą, dramatopisarzem, historykiem i polemistą, który uczynił z filozofii publiczną broń przeciwko fanatyzmowi i arbitralnemu wymiarowi sprawiedliwości. Czerpiąc z Locke’a i Newtona, bronił deizmu rozumu, tolerancji religijnej i reformy prawa, a powiastkę, list i pamflet uczynił narzędziami krytycznego namysłu.
Jak rozum może zwalczać fanatyzm, nie stając się z kolei dogmatyczny?
Najważniejsze
Życie w datach
Biografia- 1694–1718Narodziny i nowe nazwisko
- 1726–1734Anglia i Listy
- 1750–1753Na dworze pruskim
- 1755–1759Genewa, Lizbona i Kandyd
- 1762–1778Kampanie z Ferney
Kluczowe idee
FilozofiaBiografia
Wolter, czyli piszący pod tym pseudonimem François-Marie Arouet, był poetą, dramatopisarzem, historykiem i polemistą, który uczynił z filozofii publiczną broń przeciwko fanatyzmowi i arbitralnemu wymiarowi sprawiedliwości. Czerpiąc z Locke’a i Newtona, bronił deizmu rozumu, tolerancji religijnej i reformy prawa, a powiastkę, list i pamflet uczynił narzędziami krytycznego namysłu.
Filozofia
Żadna władza nie może prześladować ludzi za przekonania, które nie zakłócają porządku publicznego; różnorodność opinii nie jest niebezpieczna sama w sobie, staje się taka dopiero wtedy, gdy władza siłą opowiada się po jednej stronie.
Przewodniki po lekturze
Oryginalne wprowadzenia do dzieł, ich głównych pytań i dalszej refleksji.
Bibliografia
Rozróżniamy dzieła, świadectwa i dalsze lektury. Daty odnoszą się do powstania lub pierwszej publikacji, zgodnie z opisem danej pozycji.
Co było przedtem, co przyszło potem.
Nad osią czasu każdy ciągły łuk oznacza udokumentowaną lekturę, wstecz lub naprzód; łuki kropkowane zestawiają pokrewne pytania.
Pierwsza lektura.
Ogródek przeciw systemowi
Prześledź podróż Kandyda, aby zobaczyć, jak powiastka filozoficzna wystawia optymizm na próbę wojny, katastrof i niesprawiedliwości.
Kandyd, czyli optymizmAnglia jako zwierciadło
Czytaj Listy filozoficzne jako pośrednią krytykę Francji poprzez religię, handel i naukę.
Listy filozoficzneSprawa Calasa a tolerancja
Prześledź, jak w Traktacie pomyłka sądowa staje się ogólnym argumentem na rzecz tolerancji.
Traktat o tolerancjiPowiązane postacie
- Recepcja