Tradycja konfucjańska · 551–479 p.n.e. · daty tradycyjne

Konfucjusz

Razem stajemy się ludźmi.

Państwo Lu · starożytne Chiny
Portrety: interpretacje artystyczne
Bibliografia

Wróć do tekstów.

Rozróżniamy dzieła, świadectwa i dalsze lektury. Daty odnoszą się do powstania lub pierwszej publikacji, zgodnie z opisem danej pozycji.

Zakres bibliografii

Żadnej zachowanej księgi nie można z pewnością uznać za osobiście napisaną przez Konfucjusza. Dialogi konfucjańskie to zbiór powstający przez wiele pokoleń. Katalog obejmuje Pięcioksiąg tradycyjnie wiązany z jego przekazem oraz Wielką naukę, Doktrynę środka i Księgę synowskiej pobożności; Mencjusz i Xunzi reprezentują późniejsze rozwinięcia. Tradycyjnie wymieniana zaginiona Księga muzyki nie jest odrębną księgą, której tekst można dziś odtworzyć. Zakres ten stanowi mapę przekazanej tradycji, a nie wyczerpujący wykaz odkrytych rękopisów i wszystkich późniejszych komentarzy konfucjańskich.

01
Świadectwo / przekazok. od 5. do 3. wieku p.n.e.

Dialogi konfucjańskie

Dwadzieścia ksiąg przekazanej tradycją wersji gromadzi rozmowy, krótkie wypowiedzi i wspomnienia postępowania Konfucjusza oraz jego uczniów. Zbierane przez pokolenia teksty rozważają naukę, życzliwe relacje, rytuał, rządzenie i wymagającą pracę nad stawaniem się godnym zaufania.

Poznaj dziełoZobacz źródło(nowa karta)
02
Dalsza lekturaok. od 4. do 3. wieku p.n.e.

Mencjusz

Ten późniejszy zbiór konfucjański rejestruje debaty z władcami i rywalizującymi myślicielami na temat rozwoju moralnego i prawowitego rządu. Mencius argumentuje, że istoty ludzkie mają początki współczucia, wstydu, szacunku i osądu, które wymagają kultywacji i wspierających warunków.

Poznaj dziełoZobacz źródło(nowa karta)
03
Dalsza lektura3. wiek p.n.e.

Xunzi

Xunzi rozwija argumentacyjną konfucjańską filozofię edukacji, rytuałów, języka i rządu. Wbrew nieskomplikowanemu odwoływaniu się do spontanicznej dobroci argumentuje, że nieuregulowane pragnienia generują konflikt i że świadome uczenie się umożliwia uporządkowane życie moralne.

Poznaj dziełoZobacz źródło(nowa karta)
04
DziełoPóźny okres Walczących Państw – epoka Han

Wielka nauka

Ten krótki tekst, pierwotnie przekazany jako rozdział Księgi Obrzędów, łączy kultywację osobistą z porządkiem w domu, dobrym rządem i pokojem. Jej późniejsze wyniesienie do Czterech Ksiąg, zwłaszcza za sprawą Zhu Xi, przekształciło edukację konfucjańską.

Poznaj dziełoZobacz źródło(nowa karta)
05
DziełoPóźny okres Walczących Państw – epoka Han

Doktryna środka

Ten rozdział Księgi obrzędów, później zaliczony do Czteroksięgu, bada właściwe postępowanie przez pojęcia środka, harmonii i szczerości. Tradycyjne przypisanie go wnukowi Konfucjusza, Zisiemu, należy odróżnić od historycznego kształtowania się przekazanej wersji tekstu.

Poznaj dziełoZobacz źródło(nowa karta)
06
Dziełook. od 4. do 2. wieku p.n.e.

Klasyka synowskiej pobożności

Dialog przypisywany Konfucjuszowi i Zengziemu przedstawia synowskie postępowanie jako podstawę edukacji i rządzenia. Jej zwarty argument rozszerza obowiązki rodzinne na porządek polityczny; przypisanie przemówień nie ustala, czy którykolwiek z mówców skomponował tekst.

Poznaj dziełoZobacz źródło(nowa karta)
07
Dziełook. od 11. do 7. wieku p.n.e.; późniejsza kompilacja

Księga pieśni

Ta antologia, jedna z pięciu klasyków, zawiera wiersze 305 z tekstem oraz tytuły sześciu dodatkowych utworów. Pieśni o zalotach, pracy, rytuałach i pochwałach stały się źródłami edukacji moralnej; Rzekoma rola redakcyjna Konfucjusza jest późniejszą tradycją, a nie ustalonym autorstwem.

Poznaj dziełoZobacz źródło(nowa karta)
08
Dzieło1. tysiąclecie p.n.e.; późniejsze warstwy tekstu

Księga Dokumentów

Ten członek Pięciu Klasyków zbiera przemówienia, rady i relacje związane z wzorowymi wczesnymi władcami. Otrzymana historia obejmuje autentyczny materiał wczesny, późniejsze kompozycje i złożone kontrowersje wokół rozdziałów Starego Tekstu; przypisywanie całej kolekcji Konfucjuszowi jest nie do utrzymania.

Poznaj dziełoZobacz źródło(nowa karta)
09
Dzieło1. tysiąclecie p.n.e.; późniejsze komentarze

Księga zmian

Podręcznik wróżenia zorganizowany wokół heksagramów 64 stał się głównym klasykiem filozofii dzięki warstwom komentarzy. Dziesięć Skrzydeł tradycyjnie kojarzono z Konfucjuszem, ale współczesna nauka nie traktuje tego skojarzenia jako bezpiecznego autorstwa.

Poznaj dziełoZobacz źródło(nowa karta)
10
DziełoKompilacja z okresu Walczących Państw i dynastii Han

Księga Obrzędów

Otrzymany zbiór rozdziałów 49 łączy w sobie opisy rytuałów z dyskusjami na temat edukacji, muzyki, żałoby i rządów. Zawiera Wielką Naukę i Doktrynę środka, później rozpowszechnione niezależnie; nie jest to podręcznik, którego autorem jest osobiście Konfucjusz.

Poznaj dziełoZobacz źródło(nowa karta)
11
DziełoZapisy z lat 722–481 p.n.e.

Kroniki wiosny i jesieni

Te zwięzłe kroniki odnotowują wydarzenia w państwie Lu i należą do Pięcioksięgu. Tradycja przypisuje Konfucjuszowi zredagowanie ich słownictwa tak, by wyrażało pochwałę i naganę; historycznego zakresu jego udziału nie można ustalić z pewnością.

Poznaj dziełoZobacz źródło(nowa karta)

Przeszukaj bibliotekę

Zacznij od nazwiska, pytania lub idei.

Wyszukiwanie obejmuje tę wersję językową. Wyniki prowadzą do właściwych stron.