Γέννηση και μετακόμιση στη Βιέννη
Γεννημένος στο Φράιμπεργκ της Μοραβίας σε εβραϊκή οικογένεια εμπόρων, μετακόμισε με τους γονείς του στη Βιέννη το 1860.
Ψυχανάλυση · βιεννέζικη νευρολογία · 1856–1939
Σίγκμουντ Φρόιντ
Να διαβάζουμε στα όνειρα και στα συμπτώματα τις επιθυμίες που δεν ξέρουμε ότι έχουμε.
Příbor · Βιέννη · Λονδίνο
Βιογραφία
Το νήμα μιας ζωής.
Ο Σίγκμουντ Φρόιντ ήταν Αυστριακός νευρολόγος που θεμελίωσε την ψυχανάλυση, μέθοδο θεραπείας και ταυτόχρονα θεωρία του νου βασισμένη στη θέση ότι μεγάλο μέρος της ψυχικής ζωής είναι ασυνείδητο. Από το 1886, όταν άνοιξε το ιατρείο του στη Βιέννη, ως την εξορία του στο Λονδίνο το 1938, διάβαζε τα όνειρα, τα γλωσσικά ολισθήματα, τα ευφυολογήματα και τα νευρωτικά συμπτώματα ως συμβιβασμούς ανάμεσα σε επιθυμίες και στις δυνάμεις που τις απωθούν, και επέκτεινε αυτή την ερμηνεία στη σεξουαλικότητα, στην ηθική, στη θρησκεία και στον πολιτισμό.
Ιατρική και Παρίσι
Σπούδασε ιατρική στη Βιέννη, πήρε το πτυχίο του το 1881 και εργάστηκε με τον Σαρκό στο Παρίσι το 1885 και το 1886.
Υστερία και όνειρα
Δημοσίευσε μαζί με τον Γιόζεφ Μπρόιερ τις Μελέτες για την υστερία το 1895 και έπειτα την Ερμηνεία των ονείρων, με χρονολογία 1900.
Η σεξουαλικότητα και το κίνημα
Τα Τρία δοκίμια κυκλοφόρησαν το 1905· η Διεθνής Ψυχαναλυτική Ένωση ιδρύθηκε το 1910 και η ρήξη με τον Γιουνγκ ήρθε το 1913.
Μια νέα θεωρία της ψυχής
Μετά το Πέρα από την αρχή της ηδονής το 1920 και το Εγώ και το Αυτό το 1923 ακολούθησε ο Πολιτισμός πηγή δυστυχίας, με χρονολογία 1930.
Εξορία και θάνατος
Εκδιωγμένος από τη Βιέννη μετά την προσάρτηση της Αυστρίας το 1938, εγκαταστάθηκε στο Λονδίνο, όπου πέθανε στις 23 Σεπτεμβρίου 1939.
Κατανοήστε μια ζωή σε βάθος
01Μοραβία, Βιέννη και το εργαστήριο
Ο Σίγκμουντ Φρόιντ γεννήθηκε στις 6 Μαΐου 1856 στο Φράιμπεργκ της Μοραβίας, τη σημερινή Příbor της Τσεχίας, πρώτο από τα οκτώ παιδιά του Γιάκομπ Φρόιντ, Εβραίου εμπόρου μαλλιού, και της νεαρής συζύγου του Αμάλια Νάτανζον. Οικονομικές δυσκολίες οδήγησαν την οικογένεια στη Λειψία και το 1860 στη Βιέννη, όπου ο Φρόιντ διακρίθηκε στο γυμνάσιο της συνοικίας Λεοπόλντστατ. Το 1873 άρχισε να σπουδάζει ιατρική στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης, παρακολούθησε τις παραδόσεις φιλοσοφίας του Φραντς Μπρεντάνο και πέρασε έξι χρόνια στο Ινστιτούτο Φυσιολογίας του Έρνστ Μπρύκε μελετώντας τα νευρικά κύτταρα της λάμπραινας και της καραβίδας. Πήρε το πτυχίο της ιατρικής το 1881 και, επειδή χρειαζόταν εισόδημα για να παντρευτεί τη Μάρθα Μπερνάις, στράφηκε στην κλινική εργασία στο Γενικό Νοσοκομείο της Βιέννης.
02Από την υστερία στο βιβλίο των ονείρων
Μετά από μια διαμονή στο Παρίσι το 1885 και το 1886 κοντά στον Ζαν-Μαρτέν Σαρκό, που αντιμετώπιζε την υστερία ως πραγματική διαταραχή, ο Φρόιντ άνοιξε ιδιωτικό ιατρείο στη Βιέννη και παντρεύτηκε τη Μάρθα Μπερνάις το 1886. Μαζί με τον γιατρό Γιόζεφ Μπρόιερ, του οποίου η ασθενής Άννα Ο. είχε αποκαλέσει τη θεραπεία της «θεραπεία με την ομιλία», δημοσίευσε το 1895 τις Μελέτες για την υστερία, σύμφωνα με τις οποίες οι υστερικοί υποφέρουν κυρίως από αναμνήσεις. Σταδιακά αντικατέστησε την ύπνωση με τον ελεύθερο συνειρμό, εγκατέλειψε το 1897 τη θεωρία ότι η υστερία προέρχεται πάντα από μια πραγματική αποπλάνηση στην παιδική ηλικία και ανέλυσε τα δικά του όνειρα μετά τον θάνατο του πατέρα του. Η ερμηνεία των ονείρων, με χρονολογία 1900, εξέθεσε τη μέθοδο και τη θεωρία που πλέον ονόμαζε ψυχανάλυση.
03Το κίνημα και οι αναθεωρήσεις του
Το 1902 ο Φρόιντ συγκέντρωσε έναν μικρό κύκλο που συναντιόταν τα βράδια της Τετάρτης στο σπίτι του, στην Berggasse 19, και το 1905 δημοσίευσε τα Τρία δοκίμια, ένα βιβλίο για το ευφυολόγημα και την περίπτωση της Ντόρας. Προσκεκλημένος το 1909 στο Πανεπιστήμιο Κλαρκ της Μασαχουσέτης μαζί με τον Καρλ Γκούσταβ Γιουνγκ και τον Σάντορ Φερέντσι, είδε τον επόμενο χρόνο την ίδρυση της Διεθνούς Ψυχαναλυτικής Ένωσης, πριν από τις πικρές ρήξεις με τον Άλφρεντ Άντλερ και ύστερα με τον Γιουνγκ. Κατά τη διάρκεια και μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο αναθεώρησε τη θεωρία του: το Πέρα από την αρχή της ηδονής του 1920 εισήγαγε την ενόρμηση θανάτου, και το έργο Το Εγώ και το Αυτό του 1923 χώρισε την ψυχή στο Αυτό, στο Εγώ και στο Υπερεγώ. Την ίδια χρονιά διαγνώστηκε με καρκίνο της γνάθου.
04Πολιτισμός, εξορία και θάνατος
Στα τελευταία του χρόνια ο Φρόιντ στράφηκε στη θρησκεία και στον πολιτισμό με Το μέλλον μιας αυταπάτης του 1927 και με τον Πολιτισμό πηγή δυστυχίας, ενώ το 1932 αλληλογράφησε με τον Άλμπερτ Αϊνστάιν για το αν μπορεί να αποτραπεί ο πόλεμος. Η πόλη της Φρανκφούρτης του απένειμε το Βραβείο Γκαίτε το 1930, αλλά το 1933 τα βιβλία του κάηκαν στο Βερολίνο. Μετά την προσάρτηση της Αυστρίας τον Μάρτιο του 1938 και την ανάκριση της κόρης του Άννας από την Γκεστάπο, έφυγε από τη Βιέννη για το Λονδίνο, όπου ολοκλήρωσε τον Μωυσή και τον μονοθεϊσμό. Εκεί πέθανε στις 23 Σεπτεμβρίου 1939. Τέσσερις από τις αδελφές του, που είχαν μείνει στη Βιέννη, δολοφονήθηκαν αργότερα σε ναζιστικά στρατόπεδα.
Η ψυχανάλυση έγινε ένα διεθνές κλινικό κίνημα, διασπασμένο σε αντίπαλες σχολές, από την Άννα Φρόιντ και τη Μέλανι Κλάιν ως τον Ζακ Λακάν. Οι φιλόσοφοι αντιδικούν έκτοτε για το καθεστώς της: ο Καρλ Πόπερ αρνήθηκε ότι είναι διαψεύσιμη και ο Άντολφ Γκρίνμπαουμ αμφισβήτησε τα κλινικά της τεκμήρια, ενώ οι Πωλ Ρικέρ, Χέρμπερτ Μαρκούζε, Γιούργκεν Χάμπερμας και Μισέλ Φουκώ διάβασαν τον Φρόιντ ως δάσκαλο της καχυποψίας, ως επικριτή της καταστολής ή ως κεντρική μορφή της νεότερης ιστορίας της σεξουαλικότητας.
Πηγές & σημεία αναφοράςΣυνέχεια