Narodziny i przeprowadzka do Wiednia
Urodzony we Freibergu na Morawach w żydowskiej rodzinie kupieckiej, w 1860 roku przeniósł się z rodzicami do Wiednia.
Psychoanaliza · neurologia wiedeńska · 1856–1939
Sigmund Freud
Odczytywać w snach i objawach pragnienia, o których nie wiemy, że je mamy.
Příbor · Wiedeń · Londyn
Biografia
Nić życia.
Sigmund Freud był austriackim neurologiem, twórcą psychoanalizy, która jest zarazem metodą leczenia i teorią umysłu opartą na tezie, że znaczna część życia psychicznego jest nieświadoma. Od 1886 roku, gdy otworzył praktykę w Wiedniu, aż do emigracji do Londynu w 1938 roku odczytywał sny, przejęzyczenia, dowcipy i objawy nerwicowe jako kompromisy między pragnieniami a siłami, które je wypierają, i rozszerzył to ujęcie na seksualność, moralność, religię i kulturę.
Medycyna i Paryż
Studiował medycynę w Wiedniu, uzyskał doktorat w 1881 roku, a w 1885 i 1886 roku pracował u Charcota w Paryżu.
Histeria i sny
Wraz z Josefem Breuerem wydał w 1895 roku Studia nad histerią, a następnie Objaśnianie marzeń sennych, datowane na 1900 rok.
Seksualność i ruch psychoanalityczny
Trzy rozprawy ukazały się w 1905 roku; Międzynarodowe Towarzystwo Psychoanalityczne założono w 1910 roku, a do zerwania z Jungiem doszło w 1913 roku.
Nowa teoria psychiki
Po rozprawach Poza zasadą przyjemności z 1920 roku i Ego i id z 1923 roku ukazała się Kultura jako źródło cierpień, datowana na 1930 rok.
Emigracja i śmierć
Wygnany z Wiednia po aneksji Austrii w 1938 roku, osiadł w Londynie, gdzie zmarł 23 września 1939 roku.
Poznaj życie autora
01Morawy, Wiedeń i laboratorium
Sigmund Freud urodził się 6 maja 1856 roku we Freibergu na Morawach, dzisiejszym Příborze w Czechach, jako najstarsze z ośmiorga dzieci Jacoba Freuda, żydowskiego kupca handlującego wełną, i jego młodej żony Amalii Nathansohn. Trudności materialne przywiodły rodzinę do Lipska, a w 1860 roku do Wiednia, gdzie Freud celował w gimnazjum w dzielnicy Leopoldstadt. W 1873 roku rozpoczął studia medyczne na Uniwersytecie Wiedeńskim, słuchał wykładów z filozofii Franza Brentana i przez sześć lat pracował w instytucie fizjologii Ernsta Brückego, badając komórki nerwowe minogów i raków. W 1881 roku uzyskał dyplom lekarza i, potrzebując dochodu, by poślubić Marthę Bernays, przeszedł do pracy klinicznej w Wiedeńskim Szpitalu Powszechnym.
02Od histerii do księgi snów
Po pobycie w Paryżu w 1885 i 1886 roku u Jean-Martina Charcota, który traktował histerię jako prawdziwe zaburzenie, Freud otworzył prywatną praktykę w Wiedniu i w 1886 roku poślubił Marthę Bernays. Wraz z lekarzem Josefem Breuerem, którego pacjentka Anna O. nazwała swoje leczenie „kuracją rozmową”, opublikował w 1895 roku Studia nad histerią, według których histerycy cierpią przeważnie z powodu reminiscencji. Stopniowo zastąpił hipnozę swobodnymi skojarzeniami, w 1897 roku porzucił teorię, że histeria zawsze wynika z rzeczywistego uwiedzenia w dzieciństwie, i po śmierci ojca analizował własne sny. Objaśnianie marzeń sennych, datowane na 1900 rok, przedstawiło metodę i teorię, którą nazywał już psychoanalizą.
03Ruch i jego rewizje
W 1902 roku Freud zgromadził niewielki krąg, który spotykał się w środowe wieczory w jego mieszkaniu przy Berggasse 19, a w 1905 roku wydał Trzy rozprawy, książkę o dowcipie i przypadek Dory. Zaproszony w 1909 roku wraz z Carlem Gustavem Jungiem i Sándorem Ferenczim na Clark University w Massachusetts, w następnym roku był świadkiem założenia Międzynarodowego Towarzystwa Psychoanalitycznego, po czym doszło do gorzkich zerwań z Alfredem Adlerem, a potem z Jungiem. W czasie pierwszej wojny światowej i po niej przebudował swoją teorię: Poza zasadą przyjemności z 1920 roku wprowadziło popęd śmierci, a Ego i id z 1923 roku podzieliło psychikę na id, ego i superego. W tym samym roku rozpoznano u niego raka szczęki.
04Kultura, emigracja i śmierć
W ostatnich latach Freud zajął się religią i kulturą w Przyszłości pewnego złudzenia z 1927 roku oraz w Kulturze jako źródle cierpień, a w 1932 roku korespondował z Albertem Einsteinem o tym, czy można zapobiec wojnie. Miasto Frankfurt przyznało mu w 1930 roku Nagrodę Goethego, lecz w 1933 roku jego książki spalono w Berlinie. Po aneksji Austrii w marcu 1938 roku i przesłuchaniu jego córki Anny przez gestapo opuścił Wiedeń i wyjechał do Londynu, gdzie ukończył Mojżesza i monoteizm. Zmarł tam 23 września 1939 roku. Cztery jego siostry, które pozostały w Wiedniu, zostały później zamordowane w nazistowskich obozach.
Psychoanaliza stała się międzynarodowym ruchem klinicznym, podzielonym na rywalizujące szkoły, od Anny Freud i Melanie Klein po Jacques’a Lacana. Filozofowie spierają się odtąd o jej status: Karl Popper twierdził, że nie da się jej sfalsyfikować, a Adolf Grünbaum kwestionował jej świadectwa kliniczne, podczas gdy Paul Ricœur, Herbert Marcuse, Jürgen Habermas i Michel Foucault czytali Freuda jako mistrza podejrzeń, krytyka represji lub kluczową postać nowożytnej historii seksualności.
Źródła i punkty odniesieniaDalej