Γέννηση και εκπαίδευση
Γεννημένη στο Παρίσι, σπούδασε γλώσσες και μαθηματικά πριν παντρευτεί τον μαρκήσιο ντυ Σατλέ.
Διαφωτισμός · φυσική φιλοσοφία · 1706–1749
Εμιλί ντυ Σατλέ
Φέρτε αρχές και εμπειρία σε διάλογο.
Παρίσι · Cirey · Lunéville
Βιογραφία
Το νήμα μιας ζωής.
Μαθηματικός, φυσικός και φιλόσοφος του Διαφωτισμού, η Εμιλί ντυ Σατλέ συνδέει τη μεταφυσική, τον πειραματισμό και την επιστημονική μετάφραση. Το έργο της για τη δύναμη, οι Βάσεις της φυσικής και η σχολιασμένη μετάφραση του Νεύτωνα συγκροτούν ένα ανεξάρτητο πνευματικό εγχείρημα, που αναπτύχθηκε παρά τα εμπόδια που αντιμετώπιζαν οι γυναίκες επιστήμονες.
Το Σιρέ και οι επιστήμες
Σπούδασε και ερεύνησε στο Σιρέ σε ένα ευρωπαϊκό επιστημονικό δίκτυο, συμπεριλαμβανομένου του Βολταίρου.
Ο διαγωνισμός της φωτιάς
Υπέβαλε ανώνυμα μια διατριβή στον διαγωνισμό της Ακαδημίας. εμφανίστηκε το 1744.
Θεμέλια και δημόσιος διάλογος
Οι Βάσεις της φυσικής εμφανίστηκαν το 1740· απάντησε δημόσια στον Μαϊράν το 1741.
Νεύτων και ευτυχία
Μετάφρασε και σχολίασε τα Principia του Νεύτωνα και συλλογίστηκε την ευτυχία.
Θάνατος και μεταθανάτιες εκδόσεις
Πέθανε στο Λυνεβίλ το 1749. η μετάφραση του Νεύτωνα και ο λόγος για την ευτυχία εμφανίστηκαν μετά θάνατον.
Κατανοήστε μια ζωή σε βάθος
01Εκπαίδευση και πρόσβαση στη γνώση
Η Γκαμπριέλ Εμιλί Λε Τονελιέ ντε Μπρετέιγ γεννήθηκε στο Παρίσι το 1706 σε μια ευγενή οικογένεια. Η εκπαίδευσή της τής άνοιξε γλώσσες, μουσική και μαθηματικά, ενώ οι επιστημονικοί θεσμοί παρέμεναν σε μεγάλο βαθμό κλειστά για τις γυναίκες. Ο γάμος με τον μαρκήσιο ντυ Σατλέ το 1725 έφερε κοινωνική θέση και οικογενειακές ευθύνες. Ωστόσο, ακολούθησε τα μαθηματικά με αρκετούς καθηγητές. Αυτά τα χρόνια δεν πρέπει να περιγραφούν απλώς ως προετοιμασία για την καριέρα ενός άνδρα: σταδιακά ανέπτυξε τα δικά της επιστημονικά και φιλοσοφικά ερωτήματα μέσα σε άνισους θεσμούς.
02Σιρέ, έρευνα και διαμάχη
Από τη δεκαετία του 1730 η εργασία της με τον Βολταίρο στο Σιρέ συνδύαζε βιβλιοθήκη, όργανα, πειράματα και αλληλογραφία με Ευρωπαίους μελετητές. Η συνεργασία είχε σημασία, αλλά οι δημοσιεύσεις της έχουν δικά τους επιχειρήματα. Συμμετείχε ανώνυμα στον διαγωνισμό της Ακαδημίας Επιστημών για τη φωτιά. Οι Βάσεις της φυσικής το 1740 εισήλθαν στη συνέχεια στις συζητήσεις για τη μεταφυσική, τη μέθοδο και τη μέτρηση της δύναμης. Η δημόσια απάντησή της στον Μαϊράν το 1741 τη δείχνει να υπερασπίζεται μια θέση μέσα σε έναν ακαδημαϊκό κόσμο που δεν της αναγνώριζε το ίδιο κύρος με τους άνδρες συνομιλητές της.
03Μεταφράζοντας τον Νεύτωνα και στοχαζόμενοι την ευτυχία
Κατά τη δεκαετία του 1740 η ντυ Σατλέ ανέλαβε μια γαλλική μετάφραση των Principia του Νεύτωνα και έναν μαθηματικό σχολιασμό. Το έργο της έκανε δύσκολες αποδείξεις προσιτές στους αναγνώστες και συμμετείχε ενεργά στην ευρωπαϊκή επιστήμη αντί απλώς να τη μεταδίδει. Ο Λόγος περί ευτυχίας εξετάζει τα πάθη, τη μελέτη και την προκατάληψη· η υπεράσπιση της επιθυμίας για γνώση εντάσσεται σε μια κοινωνία που πρόσφερε στις γυναίκες λιγότερες εκπαιδευτικές και επαγγελματικές ευκαιρίες. Μαζί, τα εγχειρήματα αυτά δείχνουν ένα έργο που κινείται ανάμεσα στα μαθηματικά, τη φυσική, τη μεταφυσική και τον ηθικό στοχασμό.
04Θάνατος, εκδόσεις και εκ νέου ανακάλυψη
Πέθανε στο Λυνεβίλ το 1749 λίγο μετά τη γέννηση μιας κόρης που δεν επέζησε της παιδικής ηλικίας. Η μετάφραση του Νεύτωνα εμφανίστηκε μετά τον θάνατό της με εκδοτική παρέμβαση. ο Λόγος για την Ευτυχία δημοσιεύτηκε επίσης μετά θάνατον. Η δουλειά της ήταν για καιρό συσκοτισμένη από αφηγήσεις που την ανάγουν στη σχέση της με τον Βολταίρο. Η σύγχρονη έρευνα εξετάζει χειρόγραφα, συνεισφορές στη φυσική και φιλοσοφικά επιχειρήματα για να ανακτήσει μια πνευματικά ανεξάρτητη δραστηριότητα χωρίς να την αποσπάσει από τις συνεργασίες και τους περιορισμούς της εποχής της.
Από το αρχείο
Ένα χαραγμένο πορτρέτο
Αυτή η χαλκογραφία της Εμιλί ντυ Σατλέ δημιουργήθηκε το 1786 από τον Pierre Gabriel Langlois με πρότυπο ένα πορτρέτο της Marianne Loir. Η υπογραφή παραμένει ορατή στο κάτω μέρος της εκτύπωσης.
Οι συνεισφορές της αναδιαμορφώνουν την ιστορία της φυσικής, της μετάφρασης και της φιλοσοφίας της επιστήμης. Η ανάγνωσή της σημαίνει να αναγνωρίζουμε την πνευματική της ανεξαρτησία, εξετάζοντας παράλληλα τις συνεργασίες, τις διαμάχες της εποχής της και τους κοινωνικούς περιορισμούς στην πρόσβαση στη γνώση.
Πηγές & σημεία αναφοράς