Narodziny i edukacja
Urodzona w Paryżu, przed ślubem z markizem du Châtelet studiowała języki i matematykę.
Oświecenie · filozofia przyrody · 1706–1749
Émilie du Châtelet
Wprowadź zasady i doświadczenie do dialogu.
Paryż · Cirey · Lunéville
Biografia
Nić życia.
Matematyczka, fizyczka i filozofka oświecenia Émilie du Châtelet łączy metafizykę, eksperyment i przekład naukowy. Jej badania nad siłą, Podstawy fizyki oraz opatrzony komentarzem przekład Newtona tworzą samodzielny projekt intelektualny rozwijany mimo barier napotykanych przez uczone.
Cirey i nauka
Studiowała i prowadziła badania w Cirey w ramach europejskiej sieci naukowej, w tym Voltaire.
Konkurs o naturze ognia
Anonimowo zgłosiła rozprawę na konkurs Akademii; opublikowano ją w 1744 roku.
Podstawy i debata publiczna
Podstawy fizyki pojawiły się w 1740; odpowiedziała publicznie Mairanowi w 1741.
Newton i szczęście
Przetłumaczyła i skomentowała Principia Newtona oraz zastanawiała się nad szczęściem.
Śmierć i wydania pośmiertne
Zmarła w Lunéville w 1749; tłumaczenie Newtona i Dyskurs o szczęściu ukazały się pośmiertnie.
Poznaj życie autora
01Edukacja i dostęp do wiedzy
Gabrielle Émilie Le Tonnelier de Breteuil urodziła się w Paryżu w 1706 w rodzinie szlacheckiej. Edukacja otworzyła przed nią języki, muzykę i matematykę, podczas gdy wykształcone instytucje pozostały w dużej mierze zamknięte dla kobiet. Małżeństwo z markizem du Châtelet w 1725 przyniosło pozycję społeczną i obowiązki rodzinne. Niemniej jednak kontynuowała naukę matematyki pod okiem kilku nauczycieli. Tych lat nie należy opisywać jedynie jako przygotowania do kariery mężczyzny: stopniowo rozwijała własne kwestie naukowe i filozoficzne w ramach nierównych instytucji.
02Cirey, badania i kontrowersje
Od lat 30. XVIII wieku jej praca z Wolterem w Cirey łączyła bibliotekę, przyrządy, doświadczenia i korespondencję z europejskimi uczonymi. Współpraca była ważna, lecz jej publikacje zawierają własne argumenty. Anonimowo zgłosiła pracę na konkurs Akademii Nauk dotyczący ognia. Następnie Podstawy fizyki z 1740 roku włączyły się w debaty o metafizyce, metodzie i pomiarze siły. Publiczna odpowiedź Mairanowi z 1741 roku pokazuje, jak broniła stanowiska w świecie akademickim, który nie przyznawał jej takiej samej pozycji jak korespondentom mężczyznom.
03Tłumaczenie Newtona i myślenie o szczęściu
W latach 40. XVIII wieku du Châtelet podjęła francuskie tłumaczenie Principiów Newtona oraz pracę nad komentarzem matematycznym. Jej dzieło przybliżało czytelnikom trudne dowody i stanowiło czynny udział w nauce europejskiej, a nie jedynie przekaz cudzych wyników. Rozprawa o szczęściu rozważa namiętności, studiowanie i przesądy; jej obrona pragnienia wiedzy należy do epoki, w której kobiety miały mniej możliwości kształcenia i pracy zawodowej. Razem projekty te ukazują twórczość obejmującą matematykę, fizykę, metafizykę i refleksję moralną.
04Śmierć, wydania i ponowne odkrycie
Zmarła w Lunéville w 1749 wkrótce po urodzeniu córki, która nie przeżyła dzieciństwa. Tłumaczenie Newtona ukazało się po jej śmierci dzięki interwencji redakcyjnej; Dyskurs o szczęściu został również opublikowany pośmiertnie. Jej twórczość była długo przyćmiona relacjami ograniczającymi ją do związku z Voltaire'em. Współczesna nauka bada rękopisy, wkład w fizykę i argumenty filozoficzne, aby odzyskać intelektualnie niezależną działalność bez odłączania jej od współpracy i ograniczeń swoich czasów.
Z archiwum
Portret w rycinie
Tę rycinę przedstawiającą Émilie du Châtelet wykonał w 1786 roku Pierre Gabriel Langlois na podstawie portretu Marianne Loir. Podpis pozostaje widoczny u dołu grafiki.
Jej wkład zmienia historię fizyki, tłumaczeń i filozofii nauki. Lektura jej oznacza uznanie niezależności intelektualnej przy badaniu współpracy, współczesnych sporów i społecznych ograniczeń dostępu do wiedzy.
Źródła i punkty odniesienia