Εκπαίδευση και μια συνάντηση
Γεννημένος στο Παρίσι το 1905, ο Σαρτρ σπούδασε στην École normale supérieure και πέτυχε στον διαγωνισμό agrégation το 1929. Γνώρισε τη Μποβουάρ, ξεκινώντας έναν διαρκή διανοητικό διάλογο.
Υπαρξισμός και η φιλοσοφία της πράξης · 1905–1980
Ζαν-Πολ Σαρτρ
Λογοδοτήστε για όσα κάνετε με την κατάστασή σας.
Παρίσι · Χάβρη · Βερολίνο
Βιογραφία
Το νήμα μιας ζωής.
Φιλόσοφος, μυθιστοριογράφος και θεατρικός συγγραφέας, ο Σαρτρ εξετάζει τη συνείδηση που ανοίγεται προς δυνατότητες χωρίς να εγκαταλείπει τον ιστορικό κόσμο. Από την κακή πίστη έως τον συλλογικό αγώνα, το έργο του διερευνά την ευθύνη και τα όρια της ελευθερίας.
Ανακαλύπτοντας τη φαινομενολογία
Ένας χρόνος στο Βερολίνο επέτρεψε τη μελέτη του Χούσσερλ και του Χάιντεγκερ. Η προθετικότητα της συνείδησης μεταμόρφωσε τις έρευνες του για τη φαντασία, το συναίσθημα και τον εαυτό του.
Μυθοπλασία, πόλεμος και οντολογία
Η Ναυτία εμφανίστηκε το 1938. Κινητοποιημένος και στη συνέχεια φυλακισμένος, ο Σαρτρ επέστρεψε στο Παρίσι το 1941. Το Είναι και το μηδέν και οι Μύγες εμφανίστηκαν το 1943.
Ο υπαρξισμός γίνεται δημόσιος
Ίδρυσε το Les Temps modernes μαζί με άλλους διανοούμενους. Η διάλεξή του για τον υπαρξισμό το 1945 και τα θεατρικά του έργα έφτασαν σε κοινό πολύ ευρύτερο από τις φιλοσοφικές πραγματείες.
Μαρξισμός και ιστορία
Η σχέση του με τον κομμουνισμό περιελάμβανε τόσο προσεγγίσεις όσο και ρήξεις. Η Κριτική του Διαλεκτικού Λόγου διερεύνησε πώς η ατομική πράξη γίνεται συλλογική ιστορία.
Αναγνώριση, ακτιβισμός και μετέπειτα ζωή
Ο Σαρτρ αρνήθηκε το βραβείο Νόμπελ το 1964, συνέχισε τον αντιαποικιακό ακτιβισμό του και εργάστηκε για τον Φλωμπέρ. Η όρασή του επιδεινώθηκε κατά τη δεκαετία του 1970. Πέθανε στο Παρίσι το 1980.
Κατανοήστε μια ζωή σε βάθος
01Μια παιδική ηλικία που ξαναεπισκέφτηκε ο συγγραφέας
Γεννημένος στο Παρίσι το 1905, ο Σαρτρ έχασε τον πατέρα του πολύ μικρός και μεγάλωσε με τη μητέρα του και τους παππούδες του από τη μητέρα του. Στις Λέξεις μετέτρεψε αυτή τη γεμάτη βιβλία παιδική ηλικία σε ειρωνική διερεύνηση της λογοτεχνικής κλίσης: τα όψιμα απομνημονεύματα ερμηνεύουν τον εαυτό αντί να παρέχουν ένα ουδέτερο αρχείο. Αφού σπούδασε στην École normale supérieure, πέτυχε στον διαγωνισμό agrégation στη φιλοσοφία το 1929 και γνώρισε τη Σιμόν ντε Μποβουάρ. Ο πνευματικός τους διάλογος διατρέχει στη συνέχεια τα έργα τους χωρίς να κάνει αυτά τα έργα εναλλάξιμα. Η διδασκαλία στη Χάβρη παρείχε ένα υλικό περιβάλλον, ενώ αναζητούσε μια μορφή γραφής που θα μπορούσε να ασχοληθεί με τη συνηθισμένη ζωή.
02Η φαινομενολογία αντιμέτωπη με την ιστορία
Η παραμονή του στο Βερολίνο το 1933–1934 βάθυνε τη συνάντησή του με τον Χούσσερλ. Η περιγραφή της συνείδησης ως σχέσης με τον κόσμο του επέτρεψε να επανεξετάσει την αντίληψη, τη φαντασία και το συναίσθημα χωρίς να περικλείει το μυαλό σε ένα εσωτερικό κουτί. Η Ναυτία έδωσε στην ενδεχομενικότητα λογοτεχνική μορφή. Το Είναι και το μηδέν θα ανέπτυσσε μια οντολογία της ελευθερίας μέσα σε συγκεκριμένες καταστάσεις. Μεταξύ αυτών των δημοσιεύσεων, η στρατιωτική θητεία, η αιχμαλωσία το 1940 και η επιστροφή στην κατεχόμενη Γαλλία διέκοψαν τη διδακτική του ζωή. Η ομάδα του Σοσιαλισμός και Ελευθερία παρέμεινε μια σύντομη, περιορισμένη προσπάθεια. Επομένως, η αξιολόγηση των δεσμεύσεών του στην Κατοχή απαιτεί ακριβή ιστορία, διαφορετική από τη μεταγενέστερη εικόνα ενός πάντοτε υποδειγματικού δημόσιου διανοούμενου.
03Η δέσμευση, οι λόγοι και τα τυφλά σημεία της
Μετά το 1945, το Les Temps modernes, οι διαλέξεις, τα θεατρικά έργα και οι δημόσιες παρεμβάσεις έδωσαν στον Σαρτρ σημαντικό ακροατήριο. Ο στρατευμένος συγγραφέας έπρεπε να λογοδοτεί για τις επιπτώσεις των λέξεων μέσα σε μια συλλογική κατάσταση. Η απαίτηση αυτή δεν τον προστάτευσε από λάθη: η προσέγγισή του με το Κομμουνιστικό Κόμμα κατά τη δεκαετία του 1950, χωρίς να ενταχθεί σε αυτό, και οι κρίσεις του για επαναστατικά καθεστώτα έχουν προκαλέσει διαρκή κριτική. Καταδίκασε τη σοβιετική επέμβαση στην Ουγγαρία το 1956. Η αντίθεσή του στην αποικιοκρατία και τα βασανιστήρια κατά τον Πόλεμο της Αλγερίας έθεσε επίσης σε κίνδυνο την ασφάλειά του. Η Κριτική του διαλεκτικού λόγου επιδίωξε να συνδέσει την ελευθερία, τη σπανιότητα και τη συλλογική δράση αντί απλώς να τις παραθέσει τη μία δίπλα στην άλλη.
04Ένα σώμα έργων που παραμένει ανοιχτό
Η άρνησή του να δεχθεί το Νόμπελ Λογοτεχνίας το 1964 εξέφραζε την απροθυμία του να γίνει θεσμός, χωρίς να αναιρεί την κεντρική πολιτιστική του θέση. Οι μελέτες του για συγγραφείς κορυφώθηκαν με τον Ηλίθιο της οικογένειας, μια εκτενή, ημιτελή έρευνα για τον Φλωμπέρ. Από τη δεκαετία του 1970 η επιδείνωση της όρασής του περιόρισε τη γραπτή εργασία του· οι συνεντεύξεις έγιναν ολοένα σημαντικότερες και χρειάζονται ανάγνωση στο πλαίσιό τους. Ο Σαρτρ πέθανε στο Παρίσι στις 15 Απριλίου 1980. Οι μεταθανάτιες δημοσιεύσεις, μεταξύ άλλων τετράδια και αλληλογραφία, αποκαλύπτουν διακοπέντα σχέδια και εντάσεις. Διευρύνουν την ανάγνωσή μας χωρίς να επιτρέπουν να αντιμετωπίζεται κάθε πρόχειρη σημείωση ως δόγμα που ο συγγραφέας της είχε αποδεχθεί οριστικά.
Η επιρροή του Σαρτρ διασχίζει τη φαινομενολογία, τη λογοτεχνία και την αντιαποικιακή σκέψη. Οι πολιτικές δεσμεύσεις και τα λάθη απαιτούν ιστορική εξέταση. τα μεταγενέστερα έργα του δίνουν μεγαλύτερη βαρύτητα στις υλικές συνθήκες και τις συλλογικότητες.
Πηγές & σημεία αναφοράς