Beschaving, agressie en schuld
Volg het betoog van Het onbehagen in de cultuur van het oceanische gevoel naar agressie, het boven-ik en het schuldgevoel als prijs van de cultuur.
Een oorspronkelijke inleiding. Deze gids begeleidt het lezen van het werk; hij is geen volledige tekst of vertaling.
De tekst situeren
Het essay, geschreven in de zomer van 1929 en in Wenen uitgegeven door de Internationaler Psychoanalytischer Verlag met het jaartal 1930, sluit aan bij De toekomst van een illusie uit 1927, waarop Rollands brief had gereageerd. De werktitel sprak van ongeluk in plaats van onbehagen; de Engelse vertaling van Joan Riviere uit 1930 kreeg de titel Civilization and Its Discontents. Freud gaat uit van het “oceanische gevoel” dat zijn vriend Romain Rolland als bron van de religie had voorgesteld, en herleidt het in plaats daarvan tot een vroeg stadium van het ik. Daarna vraagt hij waarom de beschaving, opgebouwd om mensen tegen de natuur en tegen elkaar te beschermen, hen zo ongelukkig laat, en antwoordt hij dat zij afstand vraagt van seksuele en vooral agressieve driften, die het boven-ik als schuldgevoel tegen het eigen ik keert.
De argumenten volgen
Levenstechnieken: Roes, terugtrekking uit de wereld, sublimering in werk en kunst, en de liefde worden besproken als manieren om lijden te vermijden, maar op geen ervan kan iedereen rekenen. Heb uw naaste lief: Freud ziet het gebod als bewijs van hoe sterk de menselijke agressie is, omdat de beschaving juist moet eisen wat het meest indruist tegen de oorspronkelijke natuur van de mens. Schuld als prijs van de cultuur: Elke verzaking vergroot de strengheid van het geweten, zodat het schuldgevoel in Freuds woorden het belangrijkste probleem van de cultuurontwikkeling wordt.
Vervolg met lezen
Het essay is kort: lees de hoofdstukken I en II over religie en geluk, V en VI over agressie en de doodsdrift en daarna VII en VIII over schuld, en let op de slotzin die in 1931 werd toegevoegd. Het essay, geschreven in de zomer van 1929 en in Wenen uitgegeven door de Internationaler Psychoanalytischer Verlag met het jaartal 1930, sluit aan bij De toekomst van een illusie uit 1927, waarop Rollands brief had gereageerd. De werktitel sprak van ongeluk in plaats van onbehagen; de Engelse vertaling van Joan Riviere uit 1930 kreeg de titel Civilization and Its Discontents.
Freud stelt de beschaving voor als een noodzakelijke maar kostbare ruil, waarin veiligheid wordt betaald met opgegeven driften en een schuldgevoel dat vaak onbewust is.
Tijd om zelf na te denken.
- Waarom weigert Freud het oceanische gevoel tot de bron van de religieuze behoefte te maken?
- Hoe kan het afzien van agressie het geweten strenger in plaats van milder maken?
Je selectie en voortgang blijven in deze browser staan.