Jeugd en onderwijs
Geboren in Wrington in 1632, studeerde Locke in Westminster en vervolgens in Oxford.
Empirisme en politieke filosofie · 1632–1704
John Locke
Ken de grenzen van onze kennis en macht.
Wrington · Oxford · Londen · Nederland
Biografie
De draad van een leven.
De Engelse filosoof en arts John Locke onderzocht de oorsprong van ideeën, de grenzen van kennis, tolerantie en bestuur gebaseerd op toestemming. Zijn werk vormde het liberale denken; de religieuze uitsluitingen ervan en zijn connecties met de koloniale economie vereisen ook kritisch onderzoek.
Filosofie en geneeskunde
In Oxford studeerde hij natuurfilosofie en geneeskunde onder experimentele onderzoekers.
Shaftesbury en politiek
Hij sloot zich aan bij de kring van Anthony Ashley Cooper en nam deel aan medische en politieke netwerken.
Nederlandse ballingschap
In 1683 verliet hij Engeland naar de Nederlandse Republiek en keerde terug na de revolutie van 1688.
Belangrijke boeken
De twee verhandelingen, de brief over tolerantie en het essay verschenen rond 1689–1690.
Latere jaren
Hij publiceerde over onderwijs en religie, bekleedde publieke rollen en stierf in 1704.
Een leven grondig begrijpen
01Studie, experiment en geneeskunde
Geboren in Wrington in 1632 in een Engeland dat al snel werd gekenmerkt door een burgeroorlog, studeerde Locke in Westminster en vervolgens in Christ Church, Oxford. Daar kwam hij in aanraking met natuurfilosofie en experimenteel onderzoek. Medische opleiding en connecties met Thomas Sydenham waren van belang voor een denker die aandacht had voor observatie, grenzen van zekerheid en praktisch gebruik van kennis. Locke verliet de filosofie niet voor de geneeskunde: hij verbond vragen over lichamen, ideeën en onderzoeksmethoden die zeventiende-eeuwse disciplines doorkruisten.
02Politiek, patronage en ballingschap
Vanaf 1667 behoorde hij tot de kring van Anthony Ashley Cooper, later graaf van Shaftesbury. Medische, politieke en commerciële zaken overlapten elkaar in zijn activiteiten. In oppositienetwerken vertrok Locke in 1683 naar de Nederlandse Republiek en keerde terug na de 1688 revolutie. Zijn connecties met het koloniaal bestuur, zijn investeringen in de Royal African Company en zijn betrokkenheid bij debatten over Carolina vereisen onderzoek naar de relaties tussen zijn verdediging van rechten, koloniale expansie en slavernij, zonder elk gezamenlijk document aan één auteur toe te wijzen.
03Ideeën, taal en tolerantie
Rond 1689–1690 verschenen de Brief over tolerantie, Twee verhandelingen over het bestuur en het Essay over het menselijk verstand. In het Essay onderzoekt Locke ideeën die uit zintuiglijke waarneming en reflectie voortkomen, en vervolgens taal, kennis en waarschijnlijkheid. De verhandelingen bestrijden absoluut gezag en onderzoeken instemming en de grenzen van macht. Zijn verdediging van religieuze tolerantie blijft historisch beperkt: atheïsten werden uitgesloten en voor katholieken golden beperkende voorwaarden. Die grenzen mogen niet verdwijnen achter een reputatie van universele vrijheid.
04Onderwijs, religie en betwiste erfenissen
In de jaren 1690 publiceerde Locke over onderwijs, geld en christendom terwijl hij aan openbare instellingen deelnam. Hij stierf in 1704; werken en correspondentie verschenen postuum, soms op basis van onvoltooide manuscripten. Zijn invloed op het empirisme, het denken over rechten en het constitutionalisme is aanzienlijk, maar ontslaat ons niet van de plicht de sociale en koloniale uitsluitingen van zijn tijd kritisch te onderzoeken. Hedendaagse lezers debatteren over de gevolgen van zijn argumenten over eigendom en land in de geschiedenis van onteigening en slavernij.
In de jaren 1690 publiceerde Locke over onderwijs, geld en christendom terwijl hij aan openbare instellingen deelnam. Hij stierf in 1704; werken en correspondentie verschenen postuum, soms op basis van onvoltooide manuscripten. Zijn invloed op het empirisme, het denken over rechten en het constitutionalisme is aanzienlijk, maar ontslaat ons niet van de plicht de sociale en koloniale uitsluitingen van zijn tijd kritisch te onderzoeken. Hedendaagse lezers debatteren over de gevolgen van zijn argumenten over eigendom en land in de geschiedenis van onteigening en slavernij.
Bronnen & referentiepunten