Zekerheid en twijfel
Onderzoek hoe Wittgenstein Moore en de scepticus antwoordt door te vragen wat vast moet staan opdat twijfel zin heeft.
Een oorspronkelijke inleiding. Deze gids begeleidt het lezen van het werk; hij is geen volledige tekst of vertaling.
De tekst situeren
De aantekeningen, geschreven tussen 1949 en 1951, in de laatste achttien maanden van zijn leven, werden nooit herzien; de laatste notitie dateert van twee dagen voor zijn dood. G. E. M. Anscombe en G. H. von Wright selecteerden en publiceerden ze in 1969, met een Engelse vertaling van Denis Paul en Anscombe. Ze staan inmiddels centraal in recente debatten over scepticisme en de zogeheten scharnierepistemologie. Deze genummerde aantekeningen reageren op G. E. Moores bewering dat hij wist dat hier een hand is en dat de aarde al lang vóór zijn geboorte bestond. Wittgenstein betoogt dat zulke proposities geen gewone, door bewijsmateriaal gestaafde kennisaanspraken zijn, maar behoren tot de achtergrond waartegen bewijs überhaupt meetelt: twijfel zelf vereist dat iets vaststaat, zoals een deur om haar scharnieren draait.
De argumenten volgen
Scharnierproposities: Sommige zekerheden zijn geen conclusies uit bewijsmateriaal; ze blijven vaststaan, zodat er überhaupt vragen gesteld en twijfels geopperd kunnen worden. Wereldbeeld: Ieder van ons erft een wereldbeeld waartegen waar en onwaar worden onderscheiden; het werd niet aangenomen nadat de juistheid ervan was getoetst. Rivierbedding: Het beeld van een rivierbedding waarvan de oevers langzaam kunnen verschuiven, suggereert dat wat vaststaat kan veranderen, al gebeurt dat niet zoals gewone hypothesen worden herzien.
Vervolg met lezen
Begin met de eerste aantekeningen over Moore, volg dan het wereldbeeld en de rivierbedding in §§ 94 tot 99 en de scharnieren in §§ 341 tot 343, en bedenk dat dit werkaantekeningen zijn, geen voltooid boek. De aantekeningen, geschreven tussen 1949 en 1951, in de laatste achttien maanden van zijn leven, werden nooit herzien; de laatste notitie dateert van twee dagen voor zijn dood. G. E. M. Anscombe en G. H. von Wright selecteerden en publiceerden ze in 1969, met een Engelse vertaling van Denis Paul en Anscombe. Ze staan inmiddels centraal in recente debatten over scepticisme en de zogeheten scharnierepistemologie.
Twijfel en rechtvaardiging komen niet tot een einde in een laatste bewijs, maar in een manier van handelen die zelf niet ter discussie staat.
Tijd om zelf na te denken.
- Welke van uw overtuigingen zou u niet kunnen betwijfelen zonder dat de twijfel zelf zijn zin verliest?
- Hoe kan een scharnier in de loop van de tijd verschuiven zonder een gewone hypothese te worden?
Je selectie en voortgang blijven in deze browser staan.