Otwarta biblioteka myśli
Wystawiać idee na próbę ludzkiego życia.
Nadświadoma refleksja może rozpuścić zdolność działania, zamieniając jasność widzenia w bezwład, złość i niekończące się samousprawiedliwienie.
Narrator Notatek z podziemia latami obmyśla zemstę na oficerze, który ledwie go zauważył.
Ludzie mogą przedkładać własny kaprys nad każdą korzyść, jaką wylicza dla nich rozum, choćby po to, by dowieść, że są ludźmi, a nie klawiszami fortepianu.
Człowiek z podziemia broni przeciw Kryształowemu Pałacowi racjonalnej utopii prawa do uznania, że dwa razy dwa to pięć.
Rosyjskie słowo oznaczające zbrodnię przywołuje przekroczenie progu; Raskolnikow sprawdza teorię, wedle której jednostki niezwykłe mogą przekraczać granice moralne.
Po zabójstwie gorączka, podejrzenia i osamotnienie pokazują, że teoria nie potrafi kierować życiem swojego twórcy.
Starzec Zosima naucza, że każdy jest winien wobec wszystkich, za wszystkich i za wszystko — twierdzenie, które powieść przeciwstawia buntowi Iwana.
Markel, umierający starszy brat Zosimy, prosi służbę o przebaczenie i uznaje się winnym wobec wszystkich.