Καλοί ή κακοί εκ φύσεως: η πρόκληση του Σιούνζι
Διαβάστε το κεφάλαιο του Σιούνζι κατά του Μένκιου και σταθμίστε δύο κομφουκιανές απόψεις για το πώς οι άνθρωποι γίνονται καλοί: αναπτύσσοντας το έμφυτο ή αναπλάθοντάς το με την τελετουργία και τους δασκάλους.
Μια πρωτότυπη εισαγωγή. Ο οδηγός συνοδεύει το έργο· δεν αποτελεί ούτε το πλήρες κείμενο ούτε μετάφραση.
Τοποθέτηση του κειμένου
Ο Σιούνζι, ο σημαντικότερος κομφουκιανός στοχαστής μετά τον Μένκιο, δίδαξε στην ακαδημία Τζισιά του Τσι και αργότερα υπηρέτησε ως διοικητής του Λανλίνγκ στο κράτος Τσου· ο Χαν Φέι και ο Λι Σι υπήρξαν μαθητές του. Τα δοκίμιά του τα ταξινόμησε ο βιβλιοθηκάριος της εποχής Χαν Λιου Σιάνγκ, και το «Η ανθρώπινη φύση είναι κακή» είναι το κεφάλαιο 23 του παραδεδομένου κειμένου. Σε άλλο κεφάλαιο επιτίθεται ονομαστικά στον Τζισί και στον Μένκιο επειδή διαστρέβλωσαν τη διδασκαλία του Κομφούκιου. Στο κεφάλαιο «Η ανθρώπινη φύση είναι κακή» ο Σιούνζι απαντά ονομαστικά στον Μένκιο. Οι άνθρωποι γεννιούνται αγαπώντας το κέρδος, επιρρεπείς στον φθόνο και στο μίσος και κινούμενοι από τις επιθυμίες των αισθήσεων· όποιος ακολουθεί αυτές τις κλίσεις οδηγείται σε έριδες και αταξία. Η καλοσύνη είναι προϊόν σκόπιμης προσπάθειας, που μαθαίνεται από δασκάλους και από τις τελετουργίες και τους κανόνες που δημιούργησαν οι σοφοί, όπως το στραβό ξύλο χρειάζεται καλούπι για να ισιώσει.
Ακολουθώντας τα επιχειρήματα
Φύση και σκόπιμη προσπάθεια: Ο Σιούνζι ορίζει τη φύση ως ό,τι δεν μπορεί να μαθευτεί ούτε να κατεργαστεί, και την καλοσύνη ως wei, σκόπιμη προσπάθεια· έτσι κατηγορεί τον Μένκιο ότι συγχέει το δεδομένο με το κατασκευασμένο. Η στραβή σανίδα: Όπως το στραβό ξύλο πρέπει να μαλακώσει στον ατμό πάνω σε καλούπι και το αμβλύ μέταλλο να ακονιστεί στην ακονόπετρα, έτσι οι άνθρωποι χρειάζονται δασκάλους, πρότυπα και τελετουργία πριν μπορέσουν να γίνουν καλοί. Ο καθένας μπορεί να γίνει Γιου: Οποιοσδήποτε στον δρόμο έχει την ικανότητα να κατανοήσει την ανθρωπιά και τη δικαιοσύνη και θα μπορούσε να γίνει σοφός όπως ο Γιου, αλλά το να έχει κανείς μια ικανότητα δεν είναι το ίδιο με το να την πραγματώνει χωρίς προσπάθεια.
Συνεχίζοντας την ανάγνωση
Διαβάστε το κεφάλαιο μετά τα χωρία 6A1–8 του Μένκιου και συγκρίνετε τις εικόνες στις οποίες στηρίζεται κάθε πλευρά, από το νερό που κυλά και το Όρος του Βοδιού ως το στραβό ξύλο και τον πηλό του αγγειοπλάστη, πριν κρίνετε πόσο βαθιά είναι πραγματικά η διαφωνία. Ο Σιούνζι, ο σημαντικότερος κομφουκιανός στοχαστής μετά τον Μένκιο, δίδαξε στην ακαδημία Τζισιά του Τσι και αργότερα υπηρέτησε ως διοικητής του Λανλίνγκ στο κράτος Τσου· ο Χαν Φέι και ο Λι Σι υπήρξαν μαθητές του. Τα δοκίμιά του τα ταξινόμησε ο βιβλιοθηκάριος της εποχής Χαν Λιου Σιάνγκ, και το «Η ανθρώπινη φύση είναι κακή» είναι το κεφάλαιο 23 του παραδεδομένου κειμένου. Σε άλλο κεφάλαιο επιτίθεται ονομαστικά στον Τζισί και στον Μένκιο επειδή διαστρέβλωσαν τη διδασκαλία του Κομφούκιου.
Η διαφωνία αφορά λιγότερο το αν οι άνθρωποι μπορούν να γίνουν καλοί και περισσότερο το από πού προέρχεται η καλοσύνη και τι οφείλει να κάνει η παιδεία.
Η σειρά σας να σκεφτείτε.
- Σε τι διαφέρει ο ορισμός της φύσης στον Σιούνζι από εκείνον που χρησιμοποιεί ο Μένκιος;
- Θα μπορούσαν και οι δύο στοχαστές να έχουν δίκιο για διαφορετικά στάδια της ηθικής ανάπτυξης;
Η επιλογή και η πρόοδός σας παραμένουν σε αυτό το πρόγραμμα περιήγησης.