Een open bibliotheek van ideeën
Ideeën toetsen aan mensenlevens.
Werken, getuigenissen en verdere lectuur worden onderscheiden. De data verwijzen naar het ontstaan of de eerste publicatie, zoals bij elke vermelding aangegeven.
Deze beschrijvingen behandelen drie hoofdwerken en onderscheiden de feuilletonversies van de eerste boekuitgaven. Arme mensen, De idioot, Demonen, De jongeling, Dagboek van een schrijver, de brieven en de notitieboeken zijn nog niet opgenomen, en titels verschillen per vertaling; dit is een selectie, geen volledige bibliografie.
011864
Het werk verscheen in 1864 in Epocha, het tijdschrift dat Dostojevski met zijn broer leidde, en antwoordt op Tsjernysjevski’s Wat te doen? en diens beeld van een Kristallen Paleis. Dostojevski klaagde dat de censuur een passage had geschrapt die uit dit alles de noodzaak van geloof en van Christus afleidde, zodat de gedrukte tekst deels verminkt is.
021866
De roman verscheen in 1866 als feuilleton in De Russische Bode, werd herzien voor de boekuitgave van 1867 en reageert op debatten over utilitaristische berekening, armoede en de radicale ‘nieuwe mensen’ die Tsjernysjevski verheerlijkte. De veelbesproken epiloog schetst eerder een langzame wederopstanding door liefde dan een voltooide bekering.
031879–1880
Het werk verscheen in 1879 en 1880 als feuilleton in De Russische Bode en was bedoeld als eerste deel van een grotere roman die Dostojevski niet meer heeft kunnen schrijven. De beroemde zin ‘als God niet bestaat, is alles geoorloofd’ vat een gedachte samen die Ivan en andere personages op verschillende manieren formuleren; in precies die vorm komt hij niet voor.