Tractatus logico-philosophicus
In korte, genummerde proposities zet de Tractatus uiteen hoe taal de wereld kan voorstellen: de wereld is het geheel van de feiten, een propositie is een logisch beeld van een mogelijke stand van zaken, en de logica toont de vorm die taal en wereld delen. Ethiek, esthetica en de zin van het leven vallen buiten wat gezegd kan worden, en het boek eindigt door zijn eigen proposities onzinnig te noemen, een ladder die men wegwerpt nadat men erop is geklommen.
De tekst begrijpen
Ontworpen in schriften die hij vanaf 1914 tijdens zijn dienst in het Oostenrijks-Hongaarse leger bijhield en in 1918 voltooid, verscheen het werk in 1921 in het Duits en in 1922 in een tweetalige editie met een inleiding van Bertrand Russell die volgens Wittgenstein het boek verkeerd begreep. Het was het enige filosofische boek dat hij publiceerde. Lezers twisten nog altijd over de vraag of de onzin ervan onzegbare inzichten overbrengt of bedoeld is om zichzelf volledig op te heffen.
Kernpunten
- 01
Beeldtheorie
Een propositie stelt een mogelijke stand van zaken voor door haar logische vorm te delen; ze is waar als die stand van zaken bestaat en onwaar als dat niet zo is.
- 02
Zeggen en tonen
Logische vorm kan niet door een verdere propositie worden uitgesproken; hij toont zich in de structuur van de zinvolle proposities die we feitelijk gebruiken.
- 03
Grenzen van de taal
Wat buiten de grenzen van de zin ligt, waaronder waarde en het mystieke, wordt niet ontkend maar verzwegen, zoals de laatste propositie vraagt.
Verdiep je in de ideeën
De grenzen van de taal
Volg de genummerde proposities van de Tractatus van feiten en beelden tot de stilte van de laatste regel.
De tekst situeren
Ontworpen in schriften die hij vanaf 1914 tijdens zijn dienst in het Oostenrijks-Hongaarse leger bijhield en in 1918 voltooid, verscheen het werk in 1921 in het Duits en in 1922 in een tweetalige editie met een inleiding van Bertrand Russell die volgens Wittgenstein het boek verkeerd begreep. Het was het enige filosofische boek dat hij publiceerde. Lezers twisten nog altijd over de vraag of de onzin ervan onzegbare inzichten overbrengt of bedoeld is om zichzelf volledig op te heffen. In korte, genummerde proposities zet de Tractatus uiteen hoe taal de wereld kan voorstellen: de wereld is het geheel van de feiten, een propositie is een logisch beeld van een mogelijke stand van zaken, en de logica toont de vorm die taal en wereld delen. Ethiek, esthetica en de zin van het leven vallen buiten wat gezegd kan worden, en het boek eindigt door zijn eigen proposities onzinnig te noemen, een ladder die men wegwerpt nadat men erop is geklommen.
De argumenten volgen
Beeldtheorie: Een propositie stelt een mogelijke stand van zaken voor door haar logische vorm te delen; ze is waar als die stand van zaken bestaat en onwaar als dat niet zo is. Zeggen en tonen: Logische vorm kan niet door een verdere propositie worden uitgesproken; hij toont zich in de structuur van de zinvolle proposities die we feitelijk gebruiken. Grenzen van de taal: Wat buiten de grenzen van de zin ligt, waaronder waarde en het mystieke, wordt niet ontkend maar verzwegen, zoals de laatste propositie vraagt.
Vervolg met lezen
Lees eerst de zeven hoofdproposities, daal dan af in hun decimale toelichtingen en houd het voorwoord en de slotopmerkingen van 6.4 tot 7 voor ogen als kader van het hele boek. Ontworpen in schriften die hij vanaf 1914 tijdens zijn dienst in het Oostenrijks-Hongaarse leger bijhield en in 1918 voltooid, verscheen het werk in 1921 in het Duits en in 1922 in een tweetalige editie met een inleiding van Bertrand Russell die volgens Wittgenstein het boek verkeerd begreep. Het was het enige filosofische boek dat hij publiceerde. Lezers twisten nog altijd over de vraag of de onzin ervan onzegbare inzichten overbrengt of bedoeld is om zichzelf volledig op te heffen.
Vragen om mee verder te lezen
- Hoe deelt een afbeelding haar vorm met wat ze voorstelt?
- Waarom noemt het boek zijn eigen proposities onzinnig, en wat volgt daaruit voor de lezer?
Een zinvolle propositie beeldt een mogelijk feit af; wat dat afbeelden mogelijk maakt, kan zich alleen tonen.
Hoe lees je dit werk?
Lees eerst de zeven hoofdproposities, daal dan af in hun decimale toelichtingen en houd het voorwoord en de slotopmerkingen van 6.4 tot 7 voor ogen als kader van het hele boek.
Edities en bronnen
Samenvattingen en kernpunten zijn oorspronkelijke redactionele interpretaties. Ze begeleiden het lezen en vervangen geen editie van de tekst. Redactionele werkwijze ↗