Otwarta biblioteka myśli
Malować nie byt, lecz przejście.
Esej jest próbą: sąd ćwiczy się na każdym temacie, wielkim czy małym, aby poznać własną siłę i granice, a nie po to, by wyłożyć doktrynę.
Montaigne wypróbowuje swój sąd na koniach bojowych, kciukach i zapachach równie poważnie jak na śmierci czy przyjaźni.
Dewiza Montaigne’a, wybita wraz z wyważoną wagą na medalu z 1576 roku, zamienia pirrońskie zawieszenie sądu w pytanie, które utrzymuje dociekanie otwarte.
Wobec sprzecznych relacji o cudach czy czarach woli wstrzymać się z wiarą, niż potępić kogokolwiek na niepewnych podstawach.
Nawyk kształtuje to, co każdy lud uważa za naturalne, rozsądne lub potworne, dlatego sąd musi najpierw uznać siłę obyczaju, zanim cokolwiek oceni.
W eseju „O ludożercach” zauważa, że każdy nazywa barbarzyństwem to, co nie jest jego zwyczajem, i obraca ten zarzut przeciw europejskiemu okrucieństwu.
Malując siebie w swoich przemianach, a nie jako stałą istotę, Montaigne pokazuje, że każdy człowiek nosi w sobie całą postać ludzkiej kondycji.
W eseju „O żalu” pisze, że nie przedstawia bytu, lecz przejście, z dnia na dzień i z minuty na minutę.