Η ειρήνη δεν δίνεται από τη φύση: πρέπει να οικοδομηθεί με συμφωνία.
Χωρίς μια κοινή εξουσία που να τους κρατά σε φόβο, ίσοι άνθρωποι που φοβούνται ο ένας τον άλλον ζουν σε κατάσταση πολέμου όλων εναντίον όλων: όχι σε αδιάκοπη μάχη, αλλά σε μια γνωστή διάθεση για μάχη που δεν αφήνει χώρο για εργατικότητα, καλλιέργεια ή εμπιστοσύνη.
Ο ταξιδιώτης που οπλίζεται και ο νοικοκύρης που κλειδώνει τα μπαούλα του δείχνουν με τις πράξεις τους τι περιμένουν από τους άλλους, ακόμη κι εκεί όπου υπάρχουν νόμοι.
Ο λόγος ανακαλύπτει γενικούς κανόνες που απαγορεύουν να κάνει κανείς ό,τι καταστρέφει την ίδια του τη ζωή: να επιδιώκει την ειρήνη όπου μπορεί να επιτευχθεί, να παραιτείται από το δικαίωμα σε όλα τα πράγματα όταν και οι άλλοι είναι πρόθυμοι να κάνουν το ίδιο, και να τηρεί τις συμφωνίες που έχει συνάψει.
Δύο γείτονες που δέχονται ο καθένας να αφοπλιστεί μόνο αν κάνει το ίδιο και ο άλλος ακολουθούν τον δεύτερο νόμο της φύσης.
Η πολιτεία γεννιέται όταν κάθε μέλος ενός πλήθους εξουσιοδοτεί το ίδιο πρόσωπο ή την ίδια συνέλευση να ενεργεί στο όνομά του, ώστε οι πράξεις του αντιπροσώπου να λογίζονται ως δικές του. Ο αντιπρόσωπος αυτός πρέπει να κατέχει αδιαίρετες εξουσίες να δικάζει, να νομοθετεί, να φορολογεί, να κηρύσσει πόλεμο και να αποφασίζει ποιες διδασκαλίες επιτρέπεται να διδάσκονται.
Οι πολίτες που υπακούν σε έναν αντιδημοφιλή νόμο μπορούν να τον θεωρούν και πάλι δική τους πράξη, επειδή εξουσιοδότησαν τον κυρίαρχο που τον θέσπισε.
Η ελευθερία είναι η απουσία εξωτερικών εμποδίων στην κίνηση και συμβιβάζεται με την αναγκαιότητα και με τον φόβο. Οι υπήκοοι είναι ελεύθεροι όπου ο νόμος σιωπά, και καμία συμφωνία δεν μπορεί να τους αφαιρέσει το δικαίωμα να υπερασπίζονται τη ζωή τους.
Όποιος ρίχνει τα εμπορεύματά του στη θάλασσα για να σώσει το πλοίο ενεργεί ελεύθερα, παρόλο που το κάνει από φόβο.