Teoria umowy społecznej · filozofia mechanistyczna · 1588–1679

Thomas Hobbes

Pokoju nie daje natura: trzeba go zbudować umową.

Malmesbury · Paryż · Chatsworth
Filozofia

Idee zmieniające perspektywę.

01

Stan natury

Bez wspólnej władzy, która trzymałaby ich w ryzach, równi i wzajemnie się obawiający ludzie żyją w stanie wojny każdego z każdym: nie w ustawicznej walce, lecz w znanej gotowości do walki, która nie zostawia miejsca na pracowitość, kulturę ani zaufanie.

Sytuacja do przemyślenia

Podróżny, który się zbroi, i gospodarz, który zamyka na klucz swoje skrzynie, pokazują swoimi czynami, czego spodziewają się po innych, nawet tam, gdzie są prawa.

02

Prawa natury

Rozum odkrywa ogólne reguły zakazujące czynić to, co niszczy własne życie: szukać pokoju wszędzie, gdzie można go osiągnąć, zrzec się prawa do wszystkiego, gdy inni są gotowi uczynić to samo, i dotrzymywać zawartych umów.

Sytuacja do przemyślenia

Dwaj sąsiedzi, z których każdy zgadza się rozbroić tylko wtedy, gdy drugi zrobi to samo, postępują zgodnie z drugim prawem natury.

03

Suwerenność przez upoważnienie

Państwo powstaje, gdy każdy członek mnogości ludzi upoważnia tę samą osobę lub zgromadzenie do działania w jego imieniu, tak że jej czyny liczą się jako jego własne. Ten przedstawiciel musi mieć niepodzielną władzę sądzenia, stanowienia praw, nakładania podatków, prowadzenia wojny i decydowania, jakich doktryn wolno nauczać.

Sytuacja do przemyślenia

Obywatele, którzy są posłuszni niepopularnemu prawu, mogą nadal uważać je za swój własny akt, ponieważ upoważnili suwerena, który je ustanowił.

04

Wolność jako brak przeszkód

Wolność to brak zewnętrznych przeszkód dla ruchu; da się ją pogodzić z koniecznością i ze strachem. Poddani są wolni wszędzie tam, gdzie prawo milczy, i żadna umowa nie może odebrać im prawa do obrony własnego życia.

Sytuacja do przemyślenia

Ten, kto wyrzuca swoje towary do morza, by ocalić statek, działa wolnie, choć czyni to ze strachu.

Dalej

Powiązane postacie

Przeszukaj bibliotekę

Zacznij od nazwiska, pytania lub idei.

Wyszukiwanie obejmuje tę wersję językową. Wyniki prowadzą do właściwych stron.