Ωφελιμισμός
Ο Μιλ υπερασπίζεται την αρχή ότι οι πράξεις είναι ορθές στον βαθμό που τείνουν να προάγουν την ευτυχία, νοούμενη ως ηδονή και απουσία πόνου, όλων όσοι επηρεάζονται. Απαντά σε συνήθεις αντιρρήσεις, διακρίνει ανώτερες από κατώτερες ηδονές, εξετάζει τις κυρώσεις της ηθικής και συνδέει τη δικαιοσύνη με την προστασία ζωτικών συμφερόντων.
Κατανόηση του κειμένου
Δημοσιευμένο αρχικά στο Fraser’s Magazine το 1861 και ως βιβλίο το 1863, το δοκίμιο απευθύνεται σε ευρύ κοινό και όχι σε ειδικούς. Η σύντομη «απόδειξη» της αρχής στο τέταρτο κεφάλαιο, που περνά από αυτό που οι άνθρωποι πράγματι επιθυμούν σε αυτό που είναι επιθυμητό, αμφισβητείται ήδη από τους πρώτους αναγνώστες της.
Βασικά σημεία
- 01
Μέγιστη ευτυχία
Μέτρο είναι η ευτυχία όλων των ενδιαφερομένων και όχι μόνο εκείνη του δρώντος· η ευτυχία κάθε προσώπου μετρά αμερόληπτα.
- 02
Ποιότητα των ηδονών
Ικανοί κριτές που γνωρίζουν και τα δύο είδη προτιμούν τις ηδονές της διάνοιας, του συναισθήματος και της ηθικής αίσθησης, ακόμη και με τίμημα κάποια δυσαρέσκεια.
- 03
Δικαιοσύνη
Τα δικαιώματα είναι αξιώσεις που η κοινωνία οφείλει να υπερασπίζεται, επειδή προστατεύουν την ασφάλεια και άλλα ζωτικά συμφέροντα· αυτό εξηγεί την ιδιαίτερη αυστηρότητα της δικαιοσύνης.
Εμβαθύνετε στις ιδέες
Ζυγίζοντας την ευτυχία
Ανασυνθέστε την αρχή της μέγιστης ευτυχίας και τη διάκριση ανάμεσα σε ανώτερες και κατώτερες ηδονές στον Ωφελιμισμό.
Τοποθέτηση του κειμένου
Δημοσιευμένο αρχικά στο Fraser’s Magazine το 1861 και ως βιβλίο το 1863, το δοκίμιο απευθύνεται σε ευρύ κοινό και όχι σε ειδικούς. Η σύντομη «απόδειξη» της αρχής στο τέταρτο κεφάλαιο, που περνά από αυτό που οι άνθρωποι πράγματι επιθυμούν σε αυτό που είναι επιθυμητό, αμφισβητείται ήδη από τους πρώτους αναγνώστες της. Ο Μιλ υπερασπίζεται την αρχή ότι οι πράξεις είναι ορθές στον βαθμό που τείνουν να προάγουν την ευτυχία, νοούμενη ως ηδονή και απουσία πόνου, όλων όσοι επηρεάζονται. Απαντά σε συνήθεις αντιρρήσεις, διακρίνει ανώτερες από κατώτερες ηδονές, εξετάζει τις κυρώσεις της ηθικής και συνδέει τη δικαιοσύνη με την προστασία ζωτικών συμφερόντων.
Ακολουθώντας τα επιχειρήματα
Μέγιστη ευτυχία: Μέτρο είναι η ευτυχία όλων των ενδιαφερομένων και όχι μόνο εκείνη του δρώντος· η ευτυχία κάθε προσώπου μετρά αμερόληπτα. Ποιότητα των ηδονών: Ικανοί κριτές που γνωρίζουν και τα δύο είδη προτιμούν τις ηδονές της διάνοιας, του συναισθήματος και της ηθικής αίσθησης, ακόμη και με τίμημα κάποια δυσαρέσκεια. Δικαιοσύνη: Τα δικαιώματα είναι αξιώσεις που η κοινωνία οφείλει να υπερασπίζεται, επειδή προστατεύουν την ασφάλεια και άλλα ζωτικά συμφέροντα· αυτό εξηγεί την ιδιαίτερη αυστηρότητα της δικαιοσύνης.
Συνεχίζοντας την ανάγνωση
Διαβάστε το δεύτερο κεφάλαιο με τις αντιρρήσεις και τις απαντήσεις του και αναρωτηθείτε έπειτα αν το κεφάλαιο για τη δικαιοσύνη ενισχύει ή μετριάζει το προηγούμενο επιχείρημα. Δημοσιευμένο αρχικά στο Fraser’s Magazine το 1861 και ως βιβλίο το 1863, το δοκίμιο απευθύνεται σε ευρύ κοινό και όχι σε ειδικούς. Η σύντομη «απόδειξη» της αρχής στο τέταρτο κεφάλαιο, που περνά από αυτό που οι άνθρωποι πράγματι επιθυμούν σε αυτό που είναι επιθυμητό, αμφισβητείται ήδη από τους πρώτους αναγνώστες της.
Ερωτήσεις για περαιτέρω ανάγνωση
- Ποιος λογίζεται ικανός κριτής ανάμεσα σε δύο ηδονές και γιατί ο Μιλ εμπιστεύεται αυτή την κρίση;
- Συμβιβάζεται το κεφάλαιο για τη δικαιοσύνη με την αρχή της ωφέλειας ή την περιορίζει;
Ο ωφελιμισμός του Μιλ είναι αμερόληπτος και προσεκτικός στην ποιότητα, γεγονός που θέτει το ερώτημα ποιος κρίνει ανάμεσα στις ηδονές.
Πώς να το διαβάσετε
Διαβάστε το δεύτερο κεφάλαιο με τις αντιρρήσεις και τις απαντήσεις του και αναρωτηθείτε έπειτα αν το κεφάλαιο για τη δικαιοσύνη ενισχύει ή μετριάζει το προηγούμενο επιχείρημα.
Εκδόσεις και πηγές
Οι περιλήψεις και τα βασικά σημεία είναι πρωτότυπες συντακτικές ερμηνείες. Συνοδεύουν την ανάγνωση και δεν υποκαθιστούν μια έκδοση του κειμένου. Συντακτική μέθοδος ↗