Een vraag kan een leven veranderen.
In de Apologie bestaat Socrates’ wijsheid er ten dele in dat hij weigert zich deskundig te wanen waar hij dat niet is. Dit inzicht beweert niet dat alle kennis onmogelijk is. Het opent de weg naar onderzoek doordat zelfvertrouwen, reputatie of gewoonte niet voor bewijs kunnen doorgaan.
Onderscheid voordat je een mening verdedigt wat je hebt gecontroleerd, wat je aanneemt en wat je nog niet weet.
De ondervraging die vaak elenchus wordt genoemd, onderzoekt een bewering en haar gevolgen. Een gesprekspartner kan ontdekken dat verschillende gekoesterde overtuigingen onverenigbaar zijn. De daaruit voortkomende impasse, of aporie, hoeft geen mislukking te zijn: zij laat zien wat nauwkeuriger moet worden omschreven voordat het onderzoek verder kan.
Als je zegt dat moed betekent dat je geen angst voelt, vraag dan of iemand die ondanks angst handelt minder moedig is.
Het personage Socrates spoort mensen aan zorg te dragen voor de kwaliteit van hun karakter in plaats van alleen rijkdom, aanzien of macht na te streven. ‘Ziel’ verwijst hier onder meer naar wat ons in staat stelt te oordelen en te handelen. De dialogen onderzoeken verschillende betekenissen en presenteren niet allemaal dezelfde leer.
Beoordeel een succes ook door te vragen welke gewoonten het je hielp ontwikkelen en hoe het je relaties met anderen beïnvloedde.
Verschillende dialogen schrijven Socrates de gedachte toe dat morele dwaling samenhangt met een verkeerd begrip van het goede. Deze positie, vaak moreel intellectualisme genoemd, betekent niet eenvoudigweg dat iedereen met een opleiding deugdzaam is. Zij vraagt ons te onderzoeken wat wij werkelijk als heilzaam beschouwen.
Wanneer een beslissing voordelig maar onrechtvaardig lijkt, onderzoek dan het woord ‘voordelig’: voor wie, voor hoelang en tegen welke morele prijs?