Η εξέγερση και τα όριά της
Παρακολουθήστε πώς η άρνηση ενός δούλου γίνεται αξία κοινή για όλους και πώς οι επαναστάσεις που σκοτώνουν στο όνομα της ιστορίας προδίδουν αυτή την αφετηρία.
Μια πρωτότυπη εισαγωγή. Ο οδηγός συνοδεύει το έργο· δεν αποτελεί ούτε το πλήρες κείμενο ούτε μετάφραση.
Τοποθέτηση του κειμένου
Εκδομένο από τις εκδόσεις Γκαλιμάρ τον Οκτώβριο του 1951, το δοκίμιο προεκτείνει τον συλλογισμό του Μύθου του Σισύφου: αν το παράλογο απαγορεύει την αυτοκτονία, απαγορεύει και τον νομιμοποιημένο φόνο. Η κριτική του στον Χέγκελ, στον Μαρξ και στα σοβιετικά στρατόπεδα, γραμμένη στο απόγειο του Ψυχρού Πολέμου, προκάλεσε τον Μάιο του 1952 την εχθρική βιβλιοκρισία του Φρανσίς Ζανσόν στο Les Temps modernes και έπειτα, τον Αύγουστο, την απάντηση του Σαρτρ στον Καμύ, που έθεσε τέλος στη φιλία τους. Ο Καμύ ρωτά αν ο φόνος μπορεί ποτέ να δικαιολογηθεί και παρακολουθεί την εξέγερση από την πρώτη της κίνηση, το «όχι» ενός δούλου που επιβεβαιώνει συγχρόνως μια κοινή αξία, μέσα από τη μεταφυσική εξέγερση κατά του Θεού στον Σαντ, τον Ιβάν Καραμάζοφ και τον Νίτσε, έως την ιστορική εξέγερση, από τους βασιλοκτόνους του 1793 έως το ναζιστικό και το σοβιετικό κράτος. Υποστηρίζει ότι η επανάσταση προδίδει την εξέγερση όταν σκοτώνει στο όνομα της ιστορίας και κλείνει με έκκληση για μια σκέψη του μέτρου και των ορίων.
Ακολουθώντας τα επιχειρήματα
Ένα «όχι» που λέει «ναι»: Ο εξεγερμένος αρνείται μια αφόρητη τάξη, αλλά μέσα στην άρνηση ανακαλύπτει ένα όριο και ένα μέρος του εαυτού του που μοιράζεται με όλους, έτσι ώστε η εξέγερση θεμελιώνει την αλληλεγγύη. Η μεταφυσική εξέγερση: Από τον Σαντ έως τους υπερρεαλιστές, η διαμαρτυρία κατά της ανθρώπινης μοίρας και κατά του Θεού τείνει να καταλήγει στη βούληση να ξαναφτιαχτεί ο κόσμος χωρίς όρια, με τίμημα το έγκλημα. Εγκλήματα της λογικής: Τα μεγάλα εγκλήματα του αιώνα είναι εγκλήματα της λογικής, δικαιολογημένα από δόγματα· η εξέγερση διατηρεί την αλήθεια της μόνο αν αρνείται να σκοτώσει στο όνομα ενός αφηρημένου μέλλοντος.
Συνεχίζοντας την ανάγνωση
Διαβάστε την εισαγωγή και το πρώτο κεφάλαιο, έπειτα, στο ιστορικό μέρος, τις σελίδες για τους «ευαίσθητους δολοφόνους» του 1905, και τελειώστε με τη Σκέψη του μεσημεριού, αντιπαραβάλλοντάς τη με τη μεταγενέστερη ανταλλαγή επιστολών με τον Σαρτρ. Εκδομένο από τις εκδόσεις Γκαλιμάρ τον Οκτώβριο του 1951, το δοκίμιο προεκτείνει τον συλλογισμό του Μύθου του Σισύφου: αν το παράλογο απαγορεύει την αυτοκτονία, απαγορεύει και τον νομιμοποιημένο φόνο. Η κριτική του στον Χέγκελ, στον Μαρξ και στα σοβιετικά στρατόπεδα, γραμμένη στο απόγειο του Ψυχρού Πολέμου, προκάλεσε τον Μάιο του 1952 την εχθρική βιβλιοκρισία του Φρανσίς Ζανσόν στο Les Temps modernes και έπειτα, τον Αύγουστο, την απάντηση του Σαρτρ στον Καμύ, που έθεσε τέλος στη φιλία τους.
Η εξέγερση διατηρεί το νόημά της μόνο αν σέβεται το όριο που ανακάλυψε στην πρώτη της κίνηση· μόλις συναινέσει κατ’ αρχήν στον φόνο, γίνεται η καταπίεση που πολεμούσε.
Η σειρά σας να σκεφτείτε.
- Με ποια έννοια το «όχι» του εξεγερμένου περιέχει ήδη ένα «ναι», και σε τι λέει αυτό «ναι»;
- Μπορεί ποτέ ένας δίκαιος σκοπός να νομιμοποιήσει τον φόνο, και τι υποδηλώνει η επιλογή του Καλιάγιεφ για τα όρια της πολιτικής δράσης;
Η επιλογή και η πρόοδός σας παραμένουν σε αυτό το πρόγραμμα περιήγησης.