Τίποτα δεν υπάρχει χωρίς λόγο.
Η μονάδα είναι μια απλή ουσία χωρίς μέρη, έκταση ή σχήμα. Όλη της η ζωή συνίσταται σε αντιλήψεις, που παριστάνουν το πολλαπλό στο ένα, και σε ορέξεις, τις τάσεις που τη φέρνουν από μια αντίληψη στην επόμενη· οι μονάδες δεν έχουν παράθυρα από τα οποία θα μπορούσε να μπει κάτι.
Αν μια μηχανή που σκέφτεται μεγεθυνόταν ως το μέγεθος ενός μύλου, ένας επισκέπτης μέσα της θα έβρισκε μόνο κομμάτια που σπρώχνουν το ένα το άλλο και ποτέ μια αντίληψη.
Αφού οι δημιουργημένες ουσίες δεν επιδρούν η μία στην άλλη, ο Θεός ρύθμισε από την αρχή τις καταστάσεις τους ώστε η καθεμία να ξεδιπλώνεται κατά τον δικό της νόμο και συγχρόνως να συμφωνεί ακριβώς με όλες τις άλλες· η ένωση ψυχής και σώματος είναι η πιο εντυπωσιακή περίπτωση.
Δύο ρολόγια φτιαγμένα από έναν τέλειο τεχνίτη δείχνουν την ίδια ώρα χωρίς καμία σύνδεση μεταξύ τους, επειδή το καθένα κατασκευάστηκε για να πηγαίνει σωστά.
Δίπλα στην αρχή της αντίφασης, που διέπει τις αναγκαίες αλήθειες, ο Λάιμπνιτς υποστηρίζει ότι τίποτα δεν υπάρχει ούτε συμβαίνει χωρίς αποχρώντα λόγο για τον οποίο είναι έτσι και όχι αλλιώς· εφαρμοσμένη σε ολόκληρη τη σειρά των ενδεχομενικών πραγμάτων, η αρχή οδηγεί στον Θεό ως έσχατο λόγο τους.
Μια ζυγαριά με ίσα βάρη σε ίσες αποστάσεις μένει σε ισορροπία, αφού δεν υπάρχει λόγος να γείρει προς τη μία πλευρά μάλλον παρά προς την άλλη.
Ο νους του Θεού περιέχει άπειρους δυνατούς κόσμους· η αγαθότητά του επέλεξε, και η δύναμή του δημιούργησε, εκείνον που ενώνει τη μεγαλύτερη ποικιλία με τη μεγαλύτερη τάξη, παρότι περιέχει κακά που ένας κατώτερος κόσμος θα είχε αποφύγει.
Ένας στρατηγός προτιμά μια μεγάλη νίκη με ένα ελαφρύ τραύμα από μια κατάσταση χωρίς τραύμα και χωρίς νίκη.