Nic nie istnieje bez racji.
Monada jest substancją prostą, bez części, rozciągłości i kształtu. Całe jej życie składa się z percepcji, które przedstawiają wielość w jedności, oraz z apetycji, czyli dążeń prowadzących ją od jednej percepcji do następnej; monady nie mają okien, przez które cokolwiek mogłoby do nich wejść.
Gdyby myślącą maszynę powiększyć do rozmiarów młyna, zwiedzający jej wnętrze znalazłby tylko części popychające jedne drugie, nigdy zaś percepcji.
Ponieważ substancje stworzone nie oddziałują na siebie, Bóg od początku tak uporządkował ich stany, że każda rozwija się według własnego prawa, a zarazem dokładnie zgadza się ze wszystkimi innymi; najbardziej uderzającym przypadkiem jest związek duszy i ciała.
Dwa zegary wykonane przez doskonałego rzemieślnika wskazują tę samą godzinę bez żadnego połączenia, ponieważ każdy zbudowano tak, by chodził dokładnie.
Obok zasady sprzeczności, która rządzi prawdami koniecznymi, Leibniz utrzymuje, że nic nie istnieje ani się nie dzieje bez racji dostatecznej, dla której jest tak, a nie inaczej; zastosowana do całego szeregu rzeczy przygodnych, zasada ta prowadzi do Boga jako ich ostatecznej racji.
Waga z równymi ciężarami w równych odległościach pozostaje w równowadze, bo nie ma racji, by przechyliła się raczej w jedną stronę niż w drugą.
Intelekt Boga zawiera nieskończenie wiele możliwych światów; Jego dobroć wybrała, a moc stworzyła ten, który łączy największą rozmaitość z największym porządkiem, choć zawiera zło, którego uniknąłby świat gorszy.
Wódz woli wielkie zwycięstwo okupione lekką raną niż stan bez rany i bez zwycięstwa.