Γέννηση στη Λειψία
Ο Γκότφριντ Βίλχελμ Λάιμπνιτς γεννιέται στη Λειψία, γιος του Φρίντριχ Λάιμπνιτς, καθηγητή ηθικής φιλοσοφίας στο πανεπιστήμιο.
Ορθολογισμός · μεταφυσική των μονάδων · 1646–1716
Γκότφριντ Βίλχελμ Λάιμπνιτς
Τίποτα δεν υπάρχει χωρίς λόγο.
Λειψία · Παρίσι · Αννόβερο
Βιογραφία
Το νήμα μιας ζωής.
Ο Γκότφριντ Βίλχελμ Λάιμπνιτς ήταν Γερμανός φιλόσοφος, μαθηματικός, νομικός και ιστορικός που υπηρέτησε επί σαράντα χρόνια ως βιβλιοθηκάριος και σύμβουλος των δουκών του Μπρούνσβικ-Λύνεμπουργκ στο Αννόβερο. Επινόησε τον διαφορικό και ολοκληρωτικό λογισμό ανεξάρτητα από τον Νεύτωνα, κατασκεύασε μια αριθμομηχανή, σχεδίασε μια δυαδική αριθμητική και ίδρυσε την Εταιρεία Επιστημών του Βερολίνου, γράφοντας κυρίως στα γαλλικά και στα λατινικά. Η μεταφυσική του περιγράφει έναν κόσμο από απλές ουσίες προικισμένες με αντίληψη, τις μονάδες, που συμφωνούν μεταξύ τους χάρη σε μια αρμονία προκαθορισμένη από τον Θεό, ο οποίος επέλεξε τον καλύτερο από όλους τους δυνατούς κόσμους.
Το Παρίσι και ο λογισμός
Σταλμένος στο Παρίσι σε διπλωματική αποστολή, μελετά μαθηματικά με τον Κρίστιαν Χόιχενς και επεξεργάζεται τον διαφορικό και ολοκληρωτικό λογισμό.
Ο Σπινόζα και το Αννόβερο
Στον δρόμο της επιστροφής επισκέπτεται τον Σπινόζα στη Χάγη και έπειτα μπαίνει στην υπηρεσία του δούκα του Μπρούνσβικ-Λύνεμπουργκ στο Αννόβερο ως βιβλιοθηκάριος και σύμβουλος.
Εταιρεία Επιστημών του Βερολίνου
Με την υποστήριξη της εκλέκτορισσας Σοφίας Καρλότας ιδρύει στο Βερολίνο την Εταιρεία Επιστημών του Βρανδεμβούργου και γίνεται ο πρώτος πρόεδρός της.
Η Θεοδικία
Εκδίδει στο Άμστερνταμ τα Δοκίμια θεοδικίας, το μόνο φιλοσοφικό του βιβλίο που κυκλοφόρησε όσο ζούσε.
Θάνατος στο Αννόβερο
Ο Λάιμπνιτς πεθαίνει στο Αννόβερο στις 14 Νοεμβρίου 1716, αφήνοντας ημιτελή την ιστορία του οίκου του Μπρούνσβικ και ανεπίλυτη τη διαμάχη προτεραιότητας με τον Νεύτωνα.
Κατανοήστε μια ζωή σε βάθος
01Λειψία, το δίκαιο και η συνδυαστική τέχνη
Ο Λάιμπνιτς γεννήθηκε στη Λειψία το 1646· ο πατέρας του, καθηγητής ηθικής φιλοσοφίας, πέθανε το 1652, και το παιδί έμαθε μόνο του λατινικά και πολλά άλλα στην οικογενειακή βιβλιοθήκη. Γράφτηκε στο πανεπιστήμιο της Λειψίας το 1661, υποστήριξε το 1663 μια διατριβή για την αρχή της εξατομίκευσης και πέρασε ένα θερινό εξάμηνο στην Ιένα κοντά στον μαθηματικό Έρχαρντ Βάιγκελ. Το 1666 η Διατριβή του για τη συνδυαστική τέχνη σκιαγράφησε ένα αλφάβητο των ανθρώπινων σκέψεων. Όταν η Λειψία του αρνήθηκε το διδακτορικό στη νομική, το απέκτησε στο Άλτντορφ το 1667, αρνήθηκε εκεί μια έδρα και μπήκε στην υπηρεσία του Γιόχαν Κρίστιαν φον Μπόινεμπουργκ και του εκλέκτορα του Μάιντς, Γιόχαν Φίλιπ φον Σένμπορν, για τον οποίο εργάστηκε στη μεταρρύθμιση του δικαίου και σε σχέδια επανένωσης των Εκκλησιών.
02Παρίσι, Χόιχενς και ο λογισμός
Το 1672 ο Λάιμπνιτς πήγε στο Παρίσι για να πείσει τον Λουδοβίκο ΙΔ΄ να στρέψει τους στρατούς του κατά της Αιγύπτου αντί για τα γερμανικά εδάφη· το σχέδιο δεν ευοδώθηκε, αλλά εκείνος έμεινε τέσσερα χρόνια. Ο Κρίστιαν Χόιχενς καθοδήγησε τη μελέτη του στα νέα μαθηματικά και στις αρχές του 1673 μια επίσκεψη στο Λονδίνο, όπου παρουσίασε ένα πρότυπο της αριθμομηχανής του, του χάρισε την εκλογή του στη Βασιλική Εταιρεία. Διάβασε χαρτιά που είχαν αφήσει ο Πασκάλ και ο Ντεκάρτ, γνώρισε τον Αντουάν Αρνό και τον Νικολά Μαλμπράνς και το φθινόπωρο του 1675 διατύπωσε τους κανόνες και τον συμβολισμό του διαφορικού και ολοκληρωτικού λογισμού. Αφού δέχτηκε το 1676 μια θέση στο Αννόβερο, ταξίδεψε μέσω Λονδίνου και Ολλανδίας, όπου συζήτησε επί αρκετές ημέρες με τον Σπινόζα στη Χάγη.
03Αννόβερο: ορυχεία, ιστορία και ένα νέο σύστημα
Από το 1676 ο Λάιμπνιτς υπηρέτησε τρεις ηγεμόνες του Αννόβερου ως βιβλιοθηκάριος και αυλικός σύμβουλος. Από το 1680 προσπάθησε επί χρόνια να αποστραγγίσει τα ορυχεία αργύρου του Χαρτς με ανεμόμυλους, ένα εγχείρημα που απέτυχε. Το 1684 δημοσίευσε στα Acta Eruditorum τους κανόνες του διαφορικού λογισμού και το 1686 έγραψε την Πραγματεία μεταφυσικής, τις θέσεις της οποίας συζήτησε δι’ αλληλογραφίας με τον Αρνό. Ένα ταξίδι στη νότια Γερμανία, την Αυστρία και την Ιταλία από το 1687 ως το 1690 συγκέντρωσε έγγραφα για μια ιστορία του οίκου του Μπρούνσβικ και επιβεβαίωσε τη συγγένειά του με τον οίκο των Έστε. Το 1695 το Νέο σύστημα της φύσης και της επικοινωνίας των ουσιών έκανε δημόσια την προκαθορισμένη αρμονία, και η δυναμική του αντικατέστησε την καρτεσιανή ποσότητα κίνησης με τη ζώσα δύναμη.
04Βερολίνο, Βιέννη και τα τελευταία χρόνια
Το 1700 ο Λάιμπνιτς έγινε ο πρώτος πρόεδρος της νέας Εταιρείας Επιστημών στο Βερολίνο και το 1703 παρουσίασε τη δυαδική του αριθμητική, συγκρίνοντάς τη με τα εξάγραμμα του κινεζικού Βιβλίου των Μεταβολών που του είχε στείλει ο Ιησουίτης Ζοακίμ Μπουβέ. Παραιτήθηκε από τη δημοσίευση των Νέων δοκιμίων μετά τον θάνατο του Λοκ το 1704, εξέδωσε τη Θεοδικία το 1710 και συμβούλευσε τον Μέγα Πέτρο για ακαδημίες και μεταρρυθμίσεις. Κατά τη διαμονή του στη Βιέννη από το 1712 ως το 1714 έγραψε τη Μοναδολογία και τις Αρχές της φύσης και της χάριτος. Στο μεταξύ, μια έκθεση της Βασιλικής Εταιρείας τον κατηγόρησε το 1712 ότι είχε πάρει τον λογισμό από τον Νεύτωνα. Όταν ο κύριός του έγινε Γεώργιος Α΄ της Μεγάλης Βρετανίας το 1714, ο Λάιμπνιτς αφέθηκε στο Αννόβερο για να ολοκληρώσει την ιστορία της δυναστείας· συζητούσε για τον χώρο, τον χρόνο και τον Θεό με τον Σάμιουελ Κλαρκ ως τον θάνατό του το 1716.
Ο συμβολισμός του Λάιμπνιτς για τον λογισμό, με το διαφορικό dx και το επίμηκες σύμβολο του ολοκληρώματος, επικράτησε, και η δυαδική του αριθμητική καθώς και το όνειρό του για έναν λογικό λογισμό αναφέρονται συχνά στην προϊστορία της πληροφορικής. Ο Κρίστιαν Βολφ μετέτρεψε τις ιδέες του σε σχολική φιλοσοφία που κυριάρχησε στα γερμανικά πανεπιστήμια όπου σπούδασε ο Καντ· ο Καντίντ του Βολταίρου χλεύασε την αισιοδοξία του, ενώ ο Ράσελ, οι σύγχρονοι λογικοί και η σημασιολογία των δυνατών κόσμων επέστρεψαν στις αρχές του.
Πηγές & σημεία αναφοράςΣυνέχεια
Συνδεδεμένοι στοχαστές
- Σε διάλογο