Betekenis en gebruik
Toets taalspelen, familiegelijkenis en de opmerkingen over regels aan voorbeelden uit de alledaagse spreektaal.
Een oorspronkelijke inleiding. Deze gids begeleidt het lezen van het werk; hij is geen volledige tekst of vertaling.
De tekst situeren
Wittgenstein werkte vanaf 1936 aan het boek en dateerde het voorwoord januari 1945, maar trok het terug en liet het pas na zijn dood verschijnen. Het werd in 1953 gepubliceerd, uitgegeven door G. E. M. Anscombe en Rush Rhees, met Anscombes Engelse vertaling tegenover de Duitse tekst. De redacteuren drukten een later typoscript af als ‘Deel II’; de herziening van 2009 door P. M. S. Hacker en Joachim Schulte noemt het Filosofie van de psychologie – een fragment. De Onderzoekingen openen met Augustinus’ beschrijving van hoe een kind woorden leert en gebruiken die om het idee ter discussie te stellen dat elk woord een object benoemt. Via taalspelen, familiegelijkenis en de opmerkingen over het volgen van een regel en over een privétaal betoogt Wittgenstein dat betekenis in veel gevallen gebruik binnen gedeelde praktijken is, en dat filosofische problemen ontstaan wanneer taal wordt losgemaakt van het werk dat ze gewoonlijk verricht.
De argumenten volgen
Taalspelen: Woorden worden begrepen binnen activiteiten als bevelen geven, beschrijven, verslag uitbrengen, raden of grappen maken; geen enkele functie bepaalt de taal als geheel. Een regel volgen: Een regel volgen is een praktijk die gedragen wordt door africhting en overeenstemming in reacties, geen innerlijke interpretatie die elke toekomstige stap bij voorbaat vastlegt. Privétaal: Een taal waarvan de woorden alleen naar de innerlijke gewaarwordingen van één spreker verwezen, zou geen criterium voor correct gebruik hebben, zodat alles wat juist leek ook juist zou zijn.
Vervolg met lezen
Lees §§ 1 tot 43 langzaam, daarna de opmerkingen over regels van § 185 tot § 242 en over gewaarwordingen vanaf § 243; toets elke opmerking aan een eigen voorbeeld in plaats van er stellingen uit te halen. Wittgenstein werkte vanaf 1936 aan het boek en dateerde het voorwoord januari 1945, maar trok het terug en liet het pas na zijn dood verschijnen. Het werd in 1953 gepubliceerd, uitgegeven door G. E. M. Anscombe en Rush Rhees, met Anscombes Engelse vertaling tegenover de Duitse tekst. De redacteuren drukten een later typoscript af als ‘Deel II’; de herziening van 2009 door P. M. S. Hacker en Joachim Schulte noemt het Filosofie van de psychologie – een fragment.
Veel filosofische raadsels lossen op zodra we beschrijven hoe woorden werkelijk worden gebruikt, in plaats van naar verborgen wezenheden te zoeken.
Tijd om zelf na te denken.
- In welk taalspel doet het woord dat u onderzoekt zijn werk?
- Wat maakt een bepaalde voortzetting van een getallenreeks juist, zo niet een innerlijke interpretatie?
Je selectie en voortgang blijven in deze browser staan.