Να διακρίνεις τι είναι ένα πράγμα από το γεγονός ότι υπάρχει.
Μια ουσία, θεωρούμενη καθαυτή, δεν είναι ούτε μία ούτε πολλές, ούτε καθολική ούτε μερική· η ύπαρξη δεν απορρέει από αυτήν, οπότε κάθε αιτιατό ον λαμβάνει την ύπαρξή του από κάτι άλλο από τον εαυτό του.
Η διατύπωση του Αβικέννα ότι η ουσία «άλογο» δεν είναι παρά «άλογο» σημαίνει ότι το να είναι κάτι ένα μεμονωμένο άλογο ή κάτι καθολικό προστίθεται στην ουσία και δεν περιέχεται σε αυτήν.
Κάθε ον είναι είτε δυνατό καθαυτό, και χρειάζεται αιτία, είτε αναγκαίο δι’ εαυτού· επειδή μια αλυσίδα δυνατών όντων, ειλημμένη ως σύνολο, παραμένει δυνατή, εξαρτάται από ένα μοναδικό αναίτιο Αναγκαίως Υπάρχον, απλό, του οποίου η ουσία δεν είναι τίποτε άλλο από την ύπαρξή του.
Όσο μακριά κι αν είναι μια αλυσίδα από δανεικά φώτα, τίποτα μέσα της δεν θα έλαμπε αν κάποιο φως δεν έλαμπε από μόνο του.
Ας φανταστούμε έναν άνθρωπο που πλάστηκε μονομιάς σε κενό αέρα, με την όραση καλυμμένη και τα μέλη ανοιχτά, χωρίς να αισθάνεται τίποτα από το σώμα του: θα επιβεβαίωνε ωστόσο ότι υπάρχει, άρα ο εαυτός που γνωρίζει τον εαυτό του δεν είναι το σώμα ούτε κάποιο από τα μέρη του.
Μέσα σε απόλυτο σκοτάδι και σιωπή, ένας ξύπνιος άνθρωπος ξέρει ότι υπάρχει πριν ελέγξει αν έχει χέρια ή πόδια.
Ο τελευταίος από τους ουράνιους νόες δίνει τις μορφές στην υποσελήνια ύλη και φωτίζει τον ανθρώπινο νου· η μελέτη προετοιμάζει την ψυχή, και η σύλληψη ενός νοητού είναι επαφή με αυτόν τον δοτήρα των μορφών, όχι απλό άθροισμα αισθήσεων.
Αφού δουλέψει πολλές περιπτώσεις, ένας μαθητής βλέπει ξαφνικά τον γενικό κανόνα· ο Αβικέννας ονομάζει διαίσθηση τη δύναμη που βρίσκει αμέσως τον μέσο όρο.