Elementen van natuurlijk en politiek recht
Hobbes’ eerste politieke verhandeling, in twee delen. Het eerste ontleedt waarneming, verbeelding, taal, de hartstochten en de natuurwetten; het tweede legt uit hoe een politiek lichaam ontstaat, waarom de soevereine macht absoluut en ondeelbaar moet zijn, en hoe de plichten van onderdanen, dienaren, kinderen en christenen daarin passen.
De tekst begrijpen
Voltooid in mei 1640 en opgedragen aan William Cavendish, graaf van Newcastle, circuleerde het in handschrift tijdens de twisten over de koninklijke macht die aan het Lange Parlement voorafgingen. De twee delen werden in 1650 afzonderlijk gedrukt als Human Nature en De Corpore Politico; de eerste uitgave onder de oorspronkelijke titel werd in 1889 bezorgd door Ferdinand Tönnies.
Kernpunten
- 01
Het leven als wedloop
Het eerste deel vergelijkt het menselijk leven met een wedloop die geen ander doel heeft dan voorop te liggen, en omschrijft elke hartstocht als een manier om die wedloop te lopen.
- 02
Twee soorten kennis
De opdracht stelt wiskundige kennis, gegrond op de rede en vrij van twist, tegenover dogmatische kennis die door hartstocht wordt gedreven, en wil rechtvaardigheid en staatkunde de zekerheid van de eerste geven.
- 03
Ondeelbare soevereiniteit
Het tweede deel betoogt dat een regering die de soevereiniteit over meerdere lichamen verdeelt, geen hoogste rechter zou overlaten en de mensen zo naar de oorlogstoestand zou terugvoeren.
Verdiep je in de ideeën
Hartstochten, rede en het politieke lichaam
Zie hoe Elementen van natuurlijk en politiek recht een politiek betoog bouwt op een analyse van de hartstochten en op de hoop op een wetenschap van de rechtvaardigheid.
De tekst situeren
Voltooid in mei 1640 en opgedragen aan William Cavendish, graaf van Newcastle, circuleerde het in handschrift tijdens de twisten over de koninklijke macht die aan het Lange Parlement voorafgingen. De twee delen werden in 1650 afzonderlijk gedrukt als Human Nature en De Corpore Politico; de eerste uitgave onder de oorspronkelijke titel werd in 1889 bezorgd door Ferdinand Tönnies. Hobbes’ eerste politieke verhandeling, in twee delen. Het eerste ontleedt waarneming, verbeelding, taal, de hartstochten en de natuurwetten; het tweede legt uit hoe een politiek lichaam ontstaat, waarom de soevereine macht absoluut en ondeelbaar moet zijn, en hoe de plichten van onderdanen, dienaren, kinderen en christenen daarin passen.
De argumenten volgen
Het leven als wedloop: Het eerste deel vergelijkt het menselijk leven met een wedloop die geen ander doel heeft dan voorop te liggen, en omschrijft elke hartstocht als een manier om die wedloop te lopen. Twee soorten kennis: De opdracht stelt wiskundige kennis, gegrond op de rede en vrij van twist, tegenover dogmatische kennis die door hartstocht wordt gedreven, en wil rechtvaardigheid en staatkunde de zekerheid van de eerste geven. Ondeelbare soevereiniteit: Het tweede deel betoogt dat een regering die de soevereiniteit over meerdere lichamen verdeelt, geen hoogste rechter zou overlaten en de mensen zo naar de oorlogstoestand zou terugvoeren.
Vervolg met lezen
Lees de opdracht en de hoofdstukken over de hartstochten, daarna die over de instelling van een politiek lichaam, en vergelijk hun betoog met de hoofdstukken 13 tot 18 van Leviathan. Voltooid in mei 1640 en opgedragen aan William Cavendish, graaf van Newcastle, circuleerde het in handschrift tijdens de twisten over de koninklijke macht die aan het Lange Parlement voorafgingen. De twee delen werden in 1650 afzonderlijk gedrukt als Human Nature en De Corpore Politico; de eerste uitgave onder de oorspronkelijke titel werd in 1889 bezorgd door Ferdinand Tönnies.
Vragen om mee verder te lezen
- Welke hartstochten beschrijft Hobbes met het beeld van de wedloop, en wat onthullen ze over het verlangen naar macht?
- Waarom meent Hobbes dat een gemengde regering de vrede niet kan bewaren?
Elementen van natuurlijk en politiek recht bevat al de kern van Hobbes’ politieke denken: de hartstochten maken de vrede broos, en de rede wijst op één enkel, ondeelbaar gezag.
Hoe lees je dit werk?
Lees de opdracht en de hoofdstukken over de hartstochten, daarna die over de instelling van een politiek lichaam, en vergelijk hun betoog met de hoofdstukken 13 tot 18 van Leviathan.
Edities en bronnen
Samenvattingen en kernpunten zijn oorspronkelijke redactionele interpretaties. Ze begeleiden het lezen en vervangen geen editie van de tekst. Redactionele werkwijze →