Geboorte in Westport
Hij werd op 5 april bij Malmesbury geboren, toen de Spaanse Armada Engeland bedreigde; later schreef hij dat de angst en hij als tweeling ter wereld kwamen.
Contracttheorie · mechanistische filosofie · 1588–1679
Thomas Hobbes
Vrede wordt niet door de natuur gegeven: ze moet door een verbond worden opgebouwd.
Malmesbury · Parijs · Chatsworth
Biografie
De draad van een leven.
Thomas Hobbes was een Engelse filosoof en humanistisch vertaler die het grootste deel van zijn lange leven in dienst van de familie Cavendish doorbracht, en tijdens de burgeroorlogen elf jaar in ballingschap in Parijs. In Elementen van natuurlijk en politiek recht, De Cive en Leviathan betoogde hij dat mensen zonder gemeenschappelijke macht vervallen tot een oorlog van ieder tegen ieder, en dat de rede hen ertoe brengt een ondeelbare soeverein te machtigen die de vrede bewaart. Hij verdedigde ook een mechanistische opvatting van natuur, geest en taal, en zijn opvattingen over religie maakten hem tot een van de meest aangevallen schrijvers van zijn tijd.
Thucydides in het Engels
Zijn vertaling van de Geschiedenis van de Peloponnesische Oorlog, rechtstreeks uit het Grieks, was zijn eerste grote publicatie.
Vlucht naar Frankrijk
Nadat Elementen van natuurlijk en politiek recht ter verdediging van het koninklijk gezag had gecirculeerd, vertrok hij naar Parijs toen het Lange Parlement in november bijeenkwam.
De Cive in Parijs
Het politieke deel van zijn geplande systeem werd als eerste gedrukt, in een kleine particuliere oplage; een uitgebreide versie verscheen in 1647 in Amsterdam.
Leviathan en terugkeer
Leviathan verscheen in Londen; die winter verliet Hobbes Parijs en onderwierp hij zich aan de Raad van State van het nieuwe Gemenebest.
Dood in Hardwick Hall
Hij stierf op 4 december in Hardwick Hall in Derbyshire, 91 jaar oud, en werd begraven in de parochiekerk van Ault Hucknall.
Een leven grondig begrijpen
01Malmesbury, Oxford en het huis Cavendish
Thomas Hobbes werd op 5 april 1588 geboren in Westport, bij Malmesbury in Wiltshire; volgens zijn Latijnse autobiografie in verzen beviel zijn moeder te vroeg toen ze hoorde dat de Spaanse Armada naderde, zodat de angst en hij als tweeling werden geboren. Zijn vader, een weinig geletterde hulppredikant, verliet het gezin na een vechtpartij, en een welgestelde oom betaalde zijn opleiding. Hobbes werd een volleerd latinist en hellenist, studeerde aan Magdalen Hall in Oxford en werd in 1608 huisleraar van William Cavendish, de latere tweede graaf van Devonshire. De dienst bij de familie Cavendish gaf hem zijn leven lang een bibliotheek, reizen op het continent en toegang tot politieke en geleerde kringen.
02Thucydides, Euclides en de nieuwe wetenschap
In 1629 publiceerde Hobbes een Engelse vertaling van Thucydides, rechtstreeks uit het Grieks, een geschiedwerk dat hij waardeerde omdat het laat zien hoe welsprekendheid en volksvergaderingen een stad te gronde kunnen richten. Rond dezelfde tijd stuitte hij volgens zijn vriend John Aubrey in de bibliotheek van een edelman op de opengeslagen Elementen van Euclides en raakte hij gefascineerd door de manier waarop de meetkunde stap voor stap tot verrassende conclusies komt. Tijdens een reis door Frankrijk en Italië in 1634–1636 sloot hij zich in Parijs aan bij de kring van Marin Mersenne en bezocht hij Galilei bij Florence. Daarna ontwierp hij een filosofie in drie delen, over het lichaam, over de mens en over de burger, waarin elk verschijnsel door beweging verklaard zou worden.
03Burgeroorlog en ballingschap in Parijs
In het voorjaar van 1640 voltooide Hobbes Elementen van natuurlijk en politiek recht, dat in handschrift circuleerde en een ondeelbare soevereine macht verdedigde tegen wie de koning wilde beperken. Toen het Lange Parlement in november bijeenkwam en de ministers van de koning in staat van beschuldiging begon te stellen, vertrok hij naar Parijs; later beroemde hij zich erop de eerste van allen te zijn geweest die vluchtte. In ballingschap schreef hij de derde reeks bezwaren tegen de Meditaties van Descartes, publiceerde hij De Cive in 1642 en gaf hij vanaf 1646 wiskundeles aan de toekomstige Karel II. Na de terechtstelling van Karel I schreef hij Leviathan, dat in 1651 in Londen werd gedrukt; de aanval op de macht van de geestelijkheid en de leer van onderwerping aan een nieuwe heerser vervreemdden veel royalisten van hem, en die winter keerde hij naar Engeland terug.
04Controverse, verdenking en ouderdom
Terug in Londen voltooide Hobbes zijn systeem met De Corpore in 1655 en De Homine in 1658, terwijl hij in geschrifte polemiseerde met bisschop John Bramhall over de vrije wil en met de wiskundige John Wallis over meetkunde. Na de Restauratie ontving Karel II zijn vroegere leraar en kende hem een pensioen toe, maar in 1666 kreeg een commissie van het Lagerhuis de bevoegdheid Leviathan te onderzoeken als een van de boeken die tot atheïsme neigden, en hij mocht in Engeland niet langer over politiek of religie publiceren. Hij schreef Behemoth, een dialoog over de oorzaken van de burgeroorlogen, vertaalde Homerus toen hij al in de tachtig was en stierf op 4 december 1679. In 1683 veroordeelde de Universiteit van Oxford stellingen uit zijn boeken en liet die boeken verbranden.
Hobbes gaf de moderne politieke filosofie een groot deel van haar basiswoordenschat: natuurtoestand, natuurrecht, maatschappelijk verdrag, vertegenwoordiging en soevereiniteit. Spinoza, Pufendorf, Locke en Rousseau schreven in gesprek met hem, vaak tegen hem in. Zijn verdediging van absolute soevereiniteit roept nog altijd debat op, terwijl zijn analyse van angst, vertrouwen en de voorwaarden voor samenwerking wordt bestudeerd in de rechtswetenschap, de politicologie en de speltheorie.
Bronnen & referentiepuntenGa door