Gottfried Wilhelm Leibniz
Niets is zonder reden.
Gottfried Wilhelm Leibniz was een Duitse filosoof, wiskundige, jurist en historicus die veertig jaar lang bibliothecaris en raadsheer was van de hertogen van Brunswijk-Lüneburg in Hannover. Hij vond onafhankelijk van Newton de differentiaal- en integraalrekening uit, bouwde een rekenmachine, bedacht een binaire rekenkunde en stichtte de Berlijnse Sociëteit der Wetenschappen, terwijl hij vooral in het Frans en het Latijn schreef. Zijn metafysica beschrijft een wereld van enkelvoudige, waarnemende substanties, de monaden, die overeenstemmen dankzij een harmonie die God vooraf heeft vastgesteld door de beste van alle mogelijke werelden te kiezen.
Waarom is er iets en niet veeleer niets, en waarom bestaat deze wereld en geen andere?
In het kort
Een leven in jaartallen
Biografie- 1646Geboorte in Leipzig
- 1672–1676Parijs en de calculus
- 1700Berlijnse Sociëteit der Wetenschappen
- 1710De Theodicee
- 1716Dood in Hannover
Biografie
Gottfried Wilhelm Leibniz was een Duitse filosoof, wiskundige, jurist en historicus die veertig jaar lang bibliothecaris en raadsheer was van de hertogen van Brunswijk-Lüneburg in Hannover. Hij vond onafhankelijk van Newton de differentiaal- en integraalrekening uit, bouwde een rekenmachine, bedacht een binaire rekenkunde en stichtte de Berlijnse Sociëteit der Wetenschappen, terwijl hij vooral in het Frans en het Latijn schreef. Zijn metafysica beschrijft een wereld van enkelvoudige, waarnemende substanties, de monaden, die overeenstemmen dankzij een harmonie die God vooraf heeft vastgesteld door de beste van alle mogelijke werelden te kiezen.
Filosofie
Een monade is een enkelvoudige substantie zonder delen, uitgebreidheid of gestalte. Haar hele leven bestaat uit waarnemingen, die het vele in het ene voorstellen, en uit strevingen, de neigingen die haar van de ene waarneming naar de volgende brengen; monaden hebben geen vensters waardoor iets naar binnen zou kunnen komen.
Leesgidsen
Oorspronkelijke inleidingen die toegang geven tot de werken, hun centrale vragen verhelderen en uitnodigen tot verdere reflectie.
Bibliografie
Werken, getuigenissen en verdere lectuur worden onderscheiden. De data verwijzen naar het ontstaan of de eerste publicatie, zoals bij elke vermelding aangegeven.
Wat eraan voorafging, wat erop volgde.
Boven de tijdlijn markeert elke doorgetrokken boog een vastgelegde lectuur, terug of vooruit in de tijd; gestippelde bogen brengen verwante vragen samen.
Een eerste lectuur.
Van enkelvoudige substanties naar de stad van God
Volg de Monadologie vanaf de bepaling van de enkelvoudige substantie, via de waarneming en de twee grote principes, tot de harmonie van het hele universum.
MonadologieHet kwaad, de vrijheid en de beste wereld
Onderzoek hoe de Theodicee de bezwaren van Bayle beantwoordt, van de drie soorten kwaad tot de fabel van het paleis van het lot.
TheodiceeAangeboren ideeën en kleine waarnemingen
Lees de Nieuwe essays als een debat over de herkomst van kennis en vergelijk elke stelling van Theophilus met de passage van Locke waarop zij antwoordt.
Nieuwe essays over het menselijk verstandVerbonden denkers
- In dialoog