Niets is zonder reden.
Werken, getuigenissen en verdere lectuur worden onderscheiden. De data verwijzen naar het ontstaan of de eerste publicatie, zoals bij elke vermelding aangegeven.
Deze beschrijvingen stellen drie in het Frans geschreven werken voor: de Monadologie, de Theodicee en de Nieuwe essays. De Verhandeling over de metafysica, de briefwisselingen met Arnauld en met Clarke, het Nieuwe systeem, de wiskundige geschriften en de enorme handschriftelijke nalatenschap in Hannover worden niet afzonderlijk opgenomen; de kritische Akademie-uitgave van zijn geschriften, begonnen in 1923, is nog steeds niet voltooid.
01geschreven ca. 1704 · gepubliceerd 1765
Leibniz schreef het werk in het Frans tussen ongeveer 1703 en 1705 en gebruikte daarbij de Franse vertaling van het Essay van Locke door Pierre Coste. Toen Locke in 1704 stierf, besloot hij geen weerwoord te publiceren tegen iemand die niet meer kon antwoorden, en het handschrift bleef ongedrukt tot Rudolf Erich Raspe het opnam in zijn uitgave van 1765 van de filosofische werken van Leibniz.
021710
Zonder naam van de auteur in 1710 in Amsterdam verschenen, zijn de Essays het enige filosofische boek dat Leibniz tijdens zijn leven uitgaf. Het werk ontstond uit gesprekken met koningin Sophie Charlotte van Pruisen, die in 1705 stierf, over de bezwaren in het Historisch en kritisch woordenboek van Bayle, en het opent met een Inleidende verhandeling over de overeenstemming van geloof en rede, gevolgd door drie delen.
031714
Leibniz schreef deze titelloze tekst in 1714 in het Frans in Wenen als beknopte uiteenzetting van zijn systeem en voegde in de marge verwijzingen naar zijn Theodicee toe; de Beginselen van de natuur en de genade, in hetzelfde jaar geschreven voor prins Eugenius van Savoye, bestrijken verwant terrein. Een Duitse vertaling verscheen in 1720 en een Latijnse in 1721, maar het Franse origineel werd pas in 1840 gedrukt, door Johann Eduard Erdmann.