Een open bibliotheek van ideeën
Vertellen over een wet die niemand kan bereiken.
In de parabel uit Het proces wacht een man van het land zijn hele leven voor een poort van de Wet die, zo hoort hij aan het eind, alleen voor hem bestemd was. Kafka geeft geen sleutel, en het commentaar van de kapelaan vermenigvuldigt de lezingen in plaats van ze af te sluiten.
Een regel waarvan men weet dat hij bestaat, maar waarvan niemand de criteria mag inzien, maakt van het wachten zelf de procedure.
Josef K. krijgt nooit te horen waarvan hij beschuldigd wordt, maar de procedure brengt hem ertoe zijn hele leven naar een schuld te doorzoeken. Kafka verbindt gezag, schaamte en zelfbeschuldiging zonder te beslissen of het gerecht uitwendig, innerlijk of beide is.
Iemand die zonder opgegeven reden voor een onderzoek wordt opgeroepen, begint een verdediging van zijn hele verleden voor te bereiden.
In Kafka’s fictie brengen dossiers, ambtenaren en tussenpersonen een macht voort die overal aanwezig is en nergens persoonlijk aanspreekbaar. Zijn ervaring met verzekeringsadministratie voedt deze scènes, maar ze zijn niet te herleiden tot een satire op de Habsburgse bureaucratie.
Een aanvraag gaat van afdeling naar afdeling, die zich elk onbevoegd verklaren, zonder dat iemand haar ooit afwijst.
De gedaanteverwisseling van Gregor Samsa wordt in eenvoudige, precieze zinnen verteld, waardoor zowel de onmogelijke gebeurtenis als de gewone reacties van zijn familie en van de procuratiehouder van zijn firma des te treffender worden. Het verhaal verbindt lichaam, werk, afhankelijkheid en zorg.
Wanneer de kostwinner van een huishouden plotseling niet meer kan werken, beginnen de rollen in het gezin en de manier waarop over hem gesproken wordt te veranderen.