Modernizm literacki · praska literatura niemieckojęzyczna · 1883–1924

Franz Kafka

Opowiadać o prawie, do którego nikt nie może dotrzeć.

Praga · Berlin · Kierling
Portrety: interpretacje artystyczne
Filozofia

Idee zmieniające perspektywę.

01

Przed prawem

W przypowieści opowiedzianej w Procesie człowiek ze wsi czeka całe życie przed bramą Prawa, która, jak dowiaduje się na końcu, była przeznaczona tylko dla niego. Kafka nie podaje żadnego klucza, a komentarz kapelana mnoży odczytania, zamiast je zamykać.

Sytuacja do przemyślenia

Reguła, o której wiadomo, że istnieje, lecz której kryteriów nikt nie może poznać, zamienia samo czekanie w procedurę.

02

Wina bez nazwanego przestępstwa

Józef K. nigdy nie dowiaduje się, o co jest oskarżony, a jednak postępowanie skłania go do szukania winy w całym swoim życiu. Kafka łączy władzę, wstyd i samooskarżenie, nie rozstrzygając, czy sąd jest zewnętrzny, wewnętrzny, czy jednym i drugim.

Sytuacja do przemyślenia

Ktoś wezwany na przesłuchanie bez podania przyczyny zaczyna przygotowywać obronę całej swojej przeszłości.

03

Urzędy i to, co kafkowskie

W prozie Kafki akta, urzędnicy i pośrednicy wytwarzają władzę obecną wszędzie i nigdzie osobiście odpowiedzialną. Jego doświadczenie w administracji ubezpieczeniowej zasila te sceny, lecz nie sprowadzają się one do satyry na habsburską biurokrację.

Sytuacja do przemyślenia

Wniosek wędruje od wydziału do wydziału, a każdy uznaje się za niewłaściwy, choć nikt nigdy go nie odrzuca.

04

Przemiana i wyobcowanie

Przemiana Gregora Samsy zostaje opowiedziana prostymi, dokładnymi zdaniami, co czyni tym bardziej uderzającymi zarówno niemożliwe zdarzenie, jak i zwyczajne reakcje rodziny oraz prokurenta jego firmy. Opowieść splata ciało, pracę, zależność i troskę.

Sytuacja do przemyślenia

Gdy żywiciel rodziny nagle nie może już pracować, role w domu i sposób mówienia o nim zaczynają się zmieniać.

Przeszukaj bibliotekę

Zacznij od nazwiska, pytania lub idei.

Wyszukiwanie obejmuje tę wersję językową. Wyniki prowadzą do właściwych stron.