Nowe rozważania dotyczące rozumu ludzkiego
Ten dialog, który księga po księdze podąża za Rozważaniami dotyczącymi rozumu ludzkiego Johna Locke’a, przeciwstawia Filaletesa, mówiącego w imieniu Locke’a, Teofilowi, mówiącemu w imieniu Leibniza. Broni idei i zasad wrodzonych jako dyspozycji umysłu, dowodzi, że mamy niezliczone percepcje zbyt słabe, by je zauważyć, i przetwarza Locke’owskie ujęcia tożsamości, języka, wolności i poznania.
Zrozumieć tekst
Leibniz napisał dzieło po francusku mniej więcej w latach 1703–1705, korzystając z francuskiego przekładu Rozważań Locke’a autorstwa Pierre’a Coste’a. Gdy Locke zmarł w 1704 roku, postanowił nie publikować repliki na pismo człowieka, który nie mógł już odpowiedzieć, a rękopis pozostał niewydany, dopóki Rudolf Erich Raspe nie włączył go w 1765 roku do swojego wydania dzieł filozoficznych Leibniza.
Najważniejsze myśli
- 01
Marmur z żyłkami
Umysł nie jest czystą tablicą, lecz przypomina blok marmuru, którego żyłki zarysowują już figurę, jaką wydobędzie rzeźbiarz.
- 02
Drobne percepcje
Słyszymy szum morza tylko dlatego, że postrzegamy, nie zauważając tego, odgłos każdej z niezliczonych fal, które go tworzą.
- 03
Z wyjątkiem samego intelektu
Do maksymy, że nie ma niczego w intelekcie, czego wcześniej nie było w zmysłach, Leibniz dodaje: z wyjątkiem samego intelektu.
Zgłębiaj idee
Idee wrodzone i drobne percepcje
Czytaj Nowe rozważania jako spór o źródło poznania, porównując każdą tezę Teofila z fragmentem Locke’a, na który odpowiada.
Umiejscowienie tekstu
Leibniz napisał dzieło po francusku mniej więcej w latach 1703–1705, korzystając z francuskiego przekładu Rozważań Locke’a autorstwa Pierre’a Coste’a. Gdy Locke zmarł w 1704 roku, postanowił nie publikować repliki na pismo człowieka, który nie mógł już odpowiedzieć, a rękopis pozostał niewydany, dopóki Rudolf Erich Raspe nie włączył go w 1765 roku do swojego wydania dzieł filozoficznych Leibniza. Ten dialog, który księga po księdze podąża za Rozważaniami dotyczącymi rozumu ludzkiego Johna Locke’a, przeciwstawia Filaletesa, mówiącego w imieniu Locke’a, Teofilowi, mówiącemu w imieniu Leibniza. Broni idei i zasad wrodzonych jako dyspozycji umysłu, dowodzi, że mamy niezliczone percepcje zbyt słabe, by je zauważyć, i przetwarza Locke’owskie ujęcia tożsamości, języka, wolności i poznania.
Podążanie za argumentami
Marmur z żyłkami: Umysł nie jest czystą tablicą, lecz przypomina blok marmuru, którego żyłki zarysowują już figurę, jaką wydobędzie rzeźbiarz. Drobne percepcje: Słyszymy szum morza tylko dlatego, że postrzegamy, nie zauważając tego, odgłos każdej z niezliczonych fal, które go tworzą. Z wyjątkiem samego intelektu: Do maksymy, że nie ma niczego w intelekcie, czego wcześniej nie było w zmysłach, Leibniz dodaje: z wyjątkiem samego intelektu.
Kontynuuj czytanie
Najpierw przeczytaj przedmowę, potem księgę pierwszą o pojęciach wrodzonych i rozdziały księgi drugiej o wolności i tożsamości osobowej, trzymając Rozważania Locke’a otwarte na odpowiednim rozdziale. Leibniz napisał dzieło po francusku mniej więcej w latach 1703–1705, korzystając z francuskiego przekładu Rozważań Locke’a autorstwa Pierre’a Coste’a. Gdy Locke zmarł w 1704 roku, postanowił nie publikować repliki na pismo człowieka, który nie mógł już odpowiedzieć, a rękopis pozostał niewydany, dopóki Rudolf Erich Raspe nie włączył go w 1765 roku do swojego wydania dzieł filozoficznych Leibniza.
Pytania towarzyszące lekturze
- Co zyskuje Leibniz, traktując idee wrodzone jako dyspozycje, a nie jako myśli, których bylibyśmy już świadomi?
- Jak nauka o drobnych percepcjach zmienia obraz umysłu, który zna własne treści?
Wbrew obrazowi czystej tablicy Nowe rozważania opisują umysł czynny od samego początku i pełen percepcji, których nie dostrzega.
Jak czytać
Najpierw przeczytaj przedmowę, potem księgę pierwszą o pojęciach wrodzonych i rozdziały księgi drugiej o wolności i tożsamości osobowej, trzymając Rozważania Locke’a otwarte na odpowiednim rozdziale.
Wydania i źródła
Streszczenia i najważniejsze myśli są oryginalnymi interpretacjami redakcyjnymi. Towarzyszą lekturze i nie zastępują wydania tekstu. Metoda redakcyjna →