Blaise PascalAugustynizm Port-Royal · nauka doświadczalnaPRZEWODNIK PO LEKTURZE · Dla pogłębienia · 13 min

Doświadczenie przeciw autorytetowi

Odtwórz doświadczenia z próżnią i reguły, według których Pascal sprawdza hipotezę w zestawieniu ze zjawiskami.

Oryginalne wprowadzenie. Przewodnik towarzyszy dziełu; nie jest ani pełnym tekstem, ani tłumaczeniem.

01 /

Umiejscowienie tekstu

Nowe doświadczenia dotyczące próżni ukazały się w 1647 roku i wciągnęły Pascala w spór z jezuitą Étienne’em Noëlem, który zaprzeczał, by mogła istnieć pusta przestrzeń. W 1648 roku jego szwagier Florin Périer wniósł rurkę na Puy de Dôme i stwierdził, że na szczycie rtęć stoi niżej. Traktaty o cieczach i powietrzu, ukończone około 1654 roku, wydał Périer w 1663 roku. Pisma te opisują, jak Pascal powtarzał i modyfikował doświadczenie Torricellego z rurkami wypełnionymi rtęcią, wodą i winem, i dowodzą, że słupa cieczy nie utrzymuje wstręt natury do próżni, lecz ciężar otaczającego powietrza. Wydane pośmiertnie traktaty rozszerzają to wyjaśnienie na ogólną teorię równowagi cieczy, obejmującą zasadę prasy hydraulicznej.

02 /

Podążanie za argumentami

Ciężar dowodu: Zgodność z wieloma zjawiskami nigdy nie dowodzi hipotezy, natomiast jedno sprzeczne zjawisko wystarcza, by wykazać jej fałsz. Ciężar powietrza: Ponieważ słup opada wraz z wysokością, skutki przypisywane niegdyś wstrętowi do próżni wynikają z ciśnienia powietrza. Równowaga cieczy: Ciśnienie wywierane na zamkniętą ciecz rozchodzi się we wszystkich kierunkach, dlatego niewielka siła działająca na wąski tłok może zrównoważyć dużą.

03 /

Kontynuuj czytanie

Przeczytaj relację z doświadczenia na Puy de Dôme wraz z odpowiedzią dla ojca Noëla, a następnie fragment przedmowy o próżni, który przeciwstawia postęp nauk autorytetowi w teologii. Nowe doświadczenia dotyczące próżni ukazały się w 1647 roku i wciągnęły Pascala w spór z jezuitą Étienne’em Noëlem, który zaprzeczał, by mogła istnieć pusta przestrzeń. W 1648 roku jego szwagier Florin Périer wniósł rurkę na Puy de Dôme i stwierdził, że na szczycie rtęć stoi niżej. Traktaty o cieczach i powietrzu, ukończone około 1654 roku, wydał Périer w 1663 roku.

Myśl, którą warto zachować.

W fizyce hipoteza musi sprostać doświadczeniu, podczas gdy Pascal nadal pozostawia autorytetowi jego własną dziedzinę w teologii.

Teraz Twoja kolej na refleksję.

  1. Dlaczego jedno sprzeczne zjawisko waży więcej niż wiele zgodnych?
  2. Gdzie Pascal przeprowadza granicę między pytaniami rozstrzyganymi przez rozum a pytaniami rozstrzyganymi przez autorytet?
Kontynuuj w notatniku

Twoje wybory i postępy pozostają w tej przeglądarce.

Przeszukaj bibliotekę

Zacznij od nazwiska, pytania lub idei.

Wyszukiwanie obejmuje tę wersję językową. Wyniki prowadzą do właściwych stron.