Otwarta biblioteka myśli
Zwalczaj fanatyzm rozumem i ironią.
Rozróżniamy dzieła, świadectwa i dalsze lektury. Daty odnoszą się do powstania lub pierwszej publikacji, zgodnie z opisem danej pozycji.
Te noty przedstawiają trzy dzieła: powiastkę Kandyd, Listy filozoficzne i Traktat o tolerancji. Dramaty, dzieła historyczne, Słownik filozoficzny i korespondencja licząca ponad piętnaście tysięcy listów nie zostały zindeksowane; to wybór. Słynne zdanie o obronie do śmierci cudzego prawa do wypowiedzi napisała w 1906 roku Evelyn Beatrice Hall, by streścić jego postawę.
011759
Opublikowana anonimowo w 1759 roku jako przekład z niemieckiego „doktora Ralpha” powiastka odpowiada na trzęsienie ziemi w Lizbonie z 1755 roku i na ożywione przez nie spory o opatrzność. Celuje nie tyle w metafizykę samego Leibniza, ile w spopularyzowany optymizm w duchu Pope’a i Wolffa; Wolter długo wypierał się autorstwa.
021733–1734
Zrodzone z pobytu w Anglii w latach 1726–1728 listy ukazały się najpierw po angielsku w 1733 roku, a potem po francusku w 1734 roku. Parlament paryski kazał spalić książkę, a Wolter wycofał się do Cirey; obraz Anglii jest celowo wyidealizowany w służbie francuskiego argumentu.
031763
Jean Calas, kupiec protestant, został stracony w 1762 roku po oskarżeniu o zabicie syna, by zapobiec jego konwersji. Opublikowany w 1763 roku w ramach kampanii Woltera traktat przyczynił się do rehabilitacji z 1765 roku; jego tolerancja pozostaje w ramach deistycznych i nie oznacza jeszcze równości praw obywatelskich.