Pleidooi voor de rechten van de mens
Dit antwoord op Burkes Beschouwingen over de revolutie in Frankrijk, geschreven als open brief aan Edmund Burke, verdedigt Richard Price en de beginselen van 1789. Wollstonecraft valt het ontzag voor geërfde rang, bezit en gewoonte aan, wijst op het lijden van de armen en van tot slaaf gemaakte mensen waaraan Burkes welsprekendheid voorbijgaat, en grondt rechten in de rede en in de gelijke morele waarde van personen.
De tekst begrijpen
Het verscheen in november 1790 anoniem en werd al snel onder haar naam herdrukt; het behoorde tot de eerste antwoorden aan Burke, maanden vóór De rechten van de mens van Paine. De polemische toon kreeg kritiek, maar het werk zet het politieke kader uiteen dat het latere Pleidooi naar vrouwen uitbreidt.
Kernpunten
- 01
Erfelijk voorrecht
Erfelijk bezit en erfelijke rang, niet verdienste, verankeren de voorrechten die Burke voorstelt als de wijsheid van de traditie.
- 02
Sentimentele politiek
Burkes medelijden met de Franse koningin onthult een esthetiek van rang die onverschillig blijft voor armen en slaven.
- 03
Natuurlijke rechten
Rechten volgen uit de redelijke en morele natuur die God aan ieder mens geeft, niet uit oude oorkonden of uit verjaring.
Verdiep je in de ideeën
Rechten tegenover traditie
Lees het antwoord aan Burke om te zien hoe Wollstonecraft op de rede gegronde rechten stelt tegenover het gezag van erfenis en gewoonte.
De tekst situeren
Het verscheen in november 1790 anoniem en werd al snel onder haar naam herdrukt; het behoorde tot de eerste antwoorden aan Burke, maanden vóór De rechten van de mens van Paine. De polemische toon kreeg kritiek, maar het werk zet het politieke kader uiteen dat het latere Pleidooi naar vrouwen uitbreidt. Dit antwoord op Burkes Beschouwingen over de revolutie in Frankrijk, geschreven als open brief aan Edmund Burke, verdedigt Richard Price en de beginselen van 1789. Wollstonecraft valt het ontzag voor geërfde rang, bezit en gewoonte aan, wijst op het lijden van de armen en van tot slaaf gemaakte mensen waaraan Burkes welsprekendheid voorbijgaat, en grondt rechten in de rede en in de gelijke morele waarde van personen.
De argumenten volgen
Erfelijk voorrecht: Erfelijk bezit en erfelijke rang, niet verdienste, verankeren de voorrechten die Burke voorstelt als de wijsheid van de traditie. Sentimentele politiek: Burkes medelijden met de Franse koningin onthult een esthetiek van rang die onverschillig blijft voor armen en slaven. Natuurlijke rechten: Rechten volgen uit de redelijke en morele natuur die God aan ieder mens geeft, niet uit oude oorkonden of uit verjaring.
Vervolg met lezen
Lees het naast de passages van Burke die erin worden aangehaald en let erop waar de aanval op zijn sentimentele stijl al vooruitloopt op de kritiek op de opvoeding van meisjes. Het verscheen in november 1790 anoniem en werd al snel onder haar naam herdrukt; het behoorde tot de eerste antwoorden aan Burke, maanden vóór De rechten van de mens van Paine. De polemische toon kreeg kritiek, maar het werk zet het politieke kader uiteen dat het latere Pleidooi naar vrouwen uitbreidt.
Vragen om mee verder te lezen
- Wat heeft Wollstonecraft aan te merken op Burkes beroep op de wijsheid van onze voorouders?
- Wiens lijden laat de welsprekendheid van Burke volgens haar buiten beeld?
Wollstonecrafts verdediging van vrouwen komt voort uit een bredere kritiek op erfelijke voorrechten en op een politiek die door gevoel wordt gedreven.
Hoe lees je dit werk?
Lees het naast de passages van Burke die erin worden aangehaald en let erop waar de aanval op zijn sentimentele stijl al vooruitloopt op de kritiek op de opvoeding van meisjes.
Edities en bronnen
Samenvattingen en kernpunten zijn oorspronkelijke redactionele interpretaties. Ze begeleiden het lezen en vervangen geen editie van de tekst. Redactionele werkwijze ↗