Wołanie o prawa człowieka
Napisana jako list otwarty do Edmunda Burke’a, ta odpowiedź na jego Rozważania o rewolucji we Francji broni Richarda Price’a i zasad 1789 roku. Wollstonecraft atakuje cześć dla dziedzicznej rangi, własności i obyczaju, wskazuje na cierpienie ubogich i zniewolonych, które elokwencja Burke’a pomija, i ugruntowuje prawa w rozumie oraz w równej wartości moralnej osób.
Zrozumieć tekst
Wydane anonimowo w listopadzie 1790 roku i wkrótce wznowione pod jej nazwiskiem, należało do pierwszych odpowiedzi na Burke’a i wyprzedziło o kilka miesięcy Prawa człowieka Paine’a. Polemiczny ton spotkał się z krytyką, lecz dzieło przedstawia ramy polityczne, które późniejsze Wołanie rozciąga na kobiety.
Najważniejsze myśli
- 01
Dziedziczny przywilej
Dziedziczna własność i pozycja, a nie zasługi, utrwalają przywileje, które Burke przedstawia jako mądrość tradycji.
- 02
Polityka sentymentu
Litość Burke’a dla francuskiej królowej zdradza estetykę rangi, obojętną wobec ubogich i niewolników.
- 03
Prawa naturalne
Prawa wynikają z rozumnej i moralnej natury, którą Bóg daje każdej osobie, a nie z dawnych przywilejów czy zasiedzenia.
Zgłębiaj idee
Prawa przeciw tradycji
Przeczytaj odpowiedź Burke’owi, by zobaczyć, jak Wollstonecraft przeciwstawia prawa oparte na rozumie autorytetowi dziedzictwa i obyczaju.
Umiejscowienie tekstu
Wydane anonimowo w listopadzie 1790 roku i wkrótce wznowione pod jej nazwiskiem, należało do pierwszych odpowiedzi na Burke’a i wyprzedziło o kilka miesięcy Prawa człowieka Paine’a. Polemiczny ton spotkał się z krytyką, lecz dzieło przedstawia ramy polityczne, które późniejsze Wołanie rozciąga na kobiety. Napisana jako list otwarty do Edmunda Burke’a, ta odpowiedź na jego Rozważania o rewolucji we Francji broni Richarda Price’a i zasad 1789 roku. Wollstonecraft atakuje cześć dla dziedzicznej rangi, własności i obyczaju, wskazuje na cierpienie ubogich i zniewolonych, które elokwencja Burke’a pomija, i ugruntowuje prawa w rozumie oraz w równej wartości moralnej osób.
Podążanie za argumentami
Dziedziczny przywilej: Dziedziczna własność i pozycja, a nie zasługi, utrwalają przywileje, które Burke przedstawia jako mądrość tradycji. Polityka sentymentu: Litość Burke’a dla francuskiej królowej zdradza estetykę rangi, obojętną wobec ubogich i niewolników. Prawa naturalne: Prawa wynikają z rozumnej i moralnej natury, którą Bóg daje każdej osobie, a nie z dawnych przywilejów czy zasiedzenia.
Kontynuuj czytanie
Czytaj ją razem z cytowanymi w niej fragmentami Burke’a i zwróć uwagę, gdzie atak na jego sentymentalny styl zapowiada krytykę wychowania dziewcząt. Wydane anonimowo w listopadzie 1790 roku i wkrótce wznowione pod jej nazwiskiem, należało do pierwszych odpowiedzi na Burke’a i wyprzedziło o kilka miesięcy Prawa człowieka Paine’a. Polemiczny ton spotkał się z krytyką, lecz dzieło przedstawia ramy polityczne, które późniejsze Wołanie rozciąga na kobiety.
Pytania towarzyszące lekturze
- Co Wollstonecraft zarzuca odwołaniu Burke’a do mądrości przodków?
- Czyje cierpienie, jej zdaniem, elokwencja Burke’a pomija?
Obrona kobiet u Wollstonecraft wyrasta z szerszej krytyki dziedzicznych przywilejów i polityki uprawianej w imię sentymentu.
Jak czytać
Czytaj ją razem z cytowanymi w niej fragmentami Burke’a i zwróć uwagę, gdzie atak na jego sentymentalny styl zapowiada krytykę wychowania dziewcząt.
Wydania i źródła
Streszczenia i najważniejsze myśli są oryginalnymi interpretacjami redakcyjnymi. Towarzyszą lekturze i nie zastępują wydania tekstu. Metoda redakcyjna ↗