Urodzony w niewoli
Urodzony w lutym 1818 roku w hrabstwie Talbot w stanie Maryland jako syn Harriet Bailey, wychowywał się najpierw u babki Betsey Bailey.
Abolicjonizm · afroamerykańska myśl polityczna · 1818–1895
Frederick Douglass
Nauczyć się czytać, zabrać głos, stawić opór: wolność się zdobywa, nie otrzymuje.
Hrabstwo Talbot (Maryland) · Baltimore · Rochester · Waszyngton
Biografia
Nić życia.
Urodzony w niewoli na wschodnim brzegu zatoki Chesapeake w stanie Maryland, Frederick Douglass sam nauczył się czytać, w 1838 roku uciekł na Północ i stał się najważniejszym czarnoskórym mówcą, redaktorem i autobiografem ruchu abolicjonistycznego swoich czasów. W trzech autobiografiach, w przemówieniach i w swoich gazetach dowodził, że niewolnictwo narusza prawa naturalne, że konstytucję można czytać jako kartę wolności i że wolność wymaga zarówno samoafirmacji, jak i równego obywatelstwa dla wszystkich, także dla kobiet.
Baltimore i Covey
Wysłany w 1826 roku do Baltimore, potajemnie nauczył się czytać; w 1834 roku przeciwstawił się „łamaczowi niewolników” Edwardowi Coveyowi, a w 1836 roku zdradzono plan ucieczki.
Ucieczka
3 września 1838 roku uciekł do Nowego Jorku przebrany za marynarza, poślubił Annę Murray i osiadł w New Bedford pod nazwiskiem Douglass.
Mówca, autor, wygnaniec
Od 1841 roku mówca Massachusetts Anti-Slavery Society, w 1845 roku opublikował Narrację i objechał Irlandię oraz Wielką Brytanię, gdzie zwolennicy wykupili w 1846 roku jego wolność.
Redaktor w Rochester
W 1847 roku założył The North Star, w 1848 roku poparł w Seneca Falls prawo wyborcze kobiet, w 1852 roku wygłosił mowę na Czwarty Lipca, a w 1855 roku opublikował Moją niewolę i moją wolność.
Wojna i życie publiczne
W czasie wojny secesyjnej werbował czarnoskórych żołnierzy, sprawował urzędy federalne w Waszyngtonie, w latach 1889–1891 był posłem na Haiti i zmarł 20 lutego 1895 roku.
Poznaj życie autora
01Dzieciństwo w niewoli i droga do czytania
Frederick Augustus Washington Bailey urodził się w lutym 1818 roku w hrabstwie Talbot, na wschodnim brzegu Maryland; datę tę zapisano w księdze jego właściciela, a on sam nigdy jej nie poznał. Jego matka, Harriet Bailey, wynajmowana do odległej farmy, zmarła, gdy miał około siedmiu lat; ojcem był biały mężczyzna, według plotek jego pan Aaron Anthony. Wychowywany przez babkę Betsey Bailey, w wieku około sześciu lat trafił na plantację Wye House pułkownika Edwarda Lloyda, gdzie był świadkiem głodu i chłosty swojej ciotki Hester. W 1826 roku wysłano go do Baltimore, do domu Hugh i Sophii Auldów. Sophia zaczęła uczyć go alfabetu, dopóki mąż tego nie zakazał, mówiąc, że nauka na zawsze uczyniłaby go nieprzydatnym jako niewolnik; Douglass wywnioskował, że odnalazł drogę z niewoli do wolności. Płacił białym chłopcom chlebem za lekcje, a w wieku około dwunastu lat kupił The Columbian Orator, którego dialogi i mowy dały mu słownik praw.
02Covey, stocznie i ucieczka
W 1833 roku Douglass został odesłany do Thomasa Aulda w St. Michaels, który w styczniu 1834 roku wynajął go na rok Edwardowi Coveyowi, farmerowi znanemu z „łamania” zniewolonych robotników. Miesiące harówki i bicia omal go nie zmiażdżyły, aż w sierpniu 1834 roku walczył z Coveyem przez prawie dwie godziny i już nigdy nie został wychłostany; później napisał, że ta walka uczyniła z niewolnika człowieka. Plan ucieczki z kilkoma towarzyszami został zdradzony w 1836 roku; po uwięzieniu w Easton odesłano go z powrotem do Baltimore, gdzie biali terminatorzy pobili go w stoczni i gdzie został wykwalifikowanym robotnikiem uszczelniającym kadłuby statków, któremu pozwolono samemu wynajmować swój czas. Z pomocą Anny Murray, wolnej czarnoskórej kobiety, uciekł 3 września 1838 roku przebrany za marynarza i z dokumentami wolnego marynarza, pociągiem i parowcem do Nowego Jorku. Tam wzięli ślub i osiedlili się w New Bedford w stanie Massachusetts, gdzie przyjął nazwisko Douglass z Pani jeziora Waltera Scotta.
03Mówca, autor i redaktor
Jako czytelnik pisma Garrisona The Liberator Douglass przemówił w sierpniu 1841 roku na zgromadzeniu abolicjonistów w Nantucket i został zatrudniony jako mówca przez Massachusetts Anti-Slavery Society. Podczas objazdu „Stu Zgromadzeń” w 1843 roku pobił go tłum w Indianie. Ponieważ słuchacze wątpili, by tak elokwentny człowiek był niewolnikiem, opublikował w 1845 roku Narrację, a potem przez prawie dwa lata wygłaszał odczyty w Irlandii i Wielkiej Brytanii, gdzie przyjaciele zebrali w 1846 roku pieniądze na wykupienie jego prawnej wolności. Po powrocie do Stanów Zjednoczonych zamieszkał w Rochester w stanie Nowy Jork i w grudniu 1847 roku założył The North Star, wbrew radom otoczenia Garrisona. W 1848 roku poparł w Seneca Falls rezolucję domagającą się prawa wyborczego dla kobiet. W 1851 roku zerwał już z garrisonistami: uważał teraz konstytucję za dokument przeciwny niewolnictwu i akceptował działalność polityczną. Do tego okresu należą mowa na Czwarty Lipca z 1852 roku i Moja niewola i moja wolność z 1855 roku, a także jego odmowa udziału w 1859 roku w ataku Johna Browna na Harpers Ferry, po którym musiał uciekać do Kanady i Wielkiej Brytanii.
04Wojna, Rekonstrukcja i niedokończona republika
Douglass domagał się, by wojna secesyjna stała się wojną przeciw niewolnictwu i by czarnoskórzy mężczyźni mogli walczyć; po proklamacji emancypacji werbował żołnierzy do pułków z Massachusetts, do których wstąpiło dwóch jego synów, a w 1863 roku spotkał się z Abrahamem Lincolnem, by zaprotestować przeciw nierównemu żołdowi i traktowaniu. Po wojnie walczył o poprawki do konstytucji, które zniosły niewolnictwo i zagwarantowały obywatelstwo oraz prawo wyborcze czarnoskórych mężczyzn; ten priorytet nadwyrężył jego sojusz z Elizabeth Cady Stanton i Susan B. Anthony, choć nigdy nie porzucił sprawy praw wyborczych kobiet. W 1872 roku przeniósł się do Waszyngtonu, w 1874 roku krótko kierował chylącym się ku upadkowi Freedman’s Savings Bank i sprawował urzędy federalne: był marszałkiem, a potem rejestratorem aktów własności Dystryktu Kolumbii oraz w latach 1889–1891 posłem na Haiti. W 1881 roku opublikował Life and Times of Frederick Douglass, w 1884 roku, po śmierci Anny Murray Douglass, poślubił Helen Pitts, wraz z Idą B. Wells piętnował linczowanie i zmarł w Cedar Hill 20 lutego 1895 roku, po udziale w zebraniu National Council of Women.
Narracja Douglassa stała się wzorem narracji niewolniczej i amerykańskiej autobiografii, a jego mowa na Czwarty Lipca pozostaje jednym z najczęściej cytowanych przemówień w historii kraju. Upominali się o niego liberałowie, konserwatyści, zwolennicy integracji i czarni nacjonaliści; filozofowie czytają go w kwestiach prawa naturalnego, godności, etyki oporu i demokratycznego obywatelstwa, a historycy podkreślają, jak jego stanowiska zmieniały się przez pięć dekad walki.
Źródła i punkty odniesieniaDalej