Nauczyć się czytać, zabrać głos, stawić opór: wolność się zdobywa, nie otrzymuje.
Dla Douglassa umiejętność czytania i pisania czyniła osobę zniewoloną sędzią własnego położenia; prawa zakazujące uczenia niewolników pokazywały, że właściciele wiedzieli, iż mają do czynienia z ludzkimi umysłami, a nie z własnością.
Słysząc, jak Hugh Auld zabrania żonie go uczyć, chłopiec zrozumiał, że jego pan najbardziej boi się drogi z niewoli do wolności.
Niewolnictwo opiera się na łamaniu woli; Douglass dowodzi, że człowiek pozbawiony siły traci istotną godność człowieczeństwa, a opór wobec panowania, nawet za cenę wielkiego ryzyka, przywraca szacunek do samego siebie.
Po tym, jak w 1834 roku stawił czoło Edwardowi Coveyowi, Douglass napisał, że jakkolwiek długo pozostawałby niewolnikiem z formy, na zawsze minął dzień, w którym mógł być niewolnikiem naprawdę.
Każdy człowiek ma naturalne prawo do wolności, którego nie może znieść żadna ustawa ani żadna większość; po 1851 roku Douglass utrzymywał, że konstytucja czytana według swojego tekstu i preambuły nie zawiera żadnej gwarancji niewolnictwa i może zostać zwrócona przeciwko niemu.
W mowie na Czwarty Lipca nazywa konstytucję wspaniałym dokumentem wolności i zarzuca właścicielom niewolników, że źle ją odczytują.
Praw nie nadają możni: zdobywa się je zorganizowaną agitacją, argumentem moralnym, a w razie potrzeby oporem; kto chce wolności bez walki, chce plonów bez orania.
W przemówieniu z 1857 roku o emancypacji w Brytyjskich Indiach Zachodnich oświadczył, że władza niczego nie ustępuje bez żądania: nigdy tego nie robiła i nigdy nie będzie robić.