Werk · Augustinus van Hippo

De stad van God

In tweeëntwintig boeken antwoordt Augustinus aan heidenen die het christendom de schuld gaven van de plundering van Rome, bekritiseert hij de Romeinse religie en de theologie van de filosofen en schetst hij vervolgens oorsprong, verloop en einde van twee steden die bepaald worden door wat zij liefhebben. Politieke orde verschijnt als noodzakelijk maar broos, nooit als de plaats van het uiteindelijke geluk.

01 / Context en overlevering

De tekst begrijpen

Het werk werd begonnen in 413, drie jaar nadat de Goten van Alarik Rome in 410 hadden geplunderd, en omstreeks 426 voltooid; het groeide tijdens lange jaren van schrijven en polemiek. Zijn aardse stad is geen staatstheorie in moderne zin, en de passages over oorlog, straf en dwang zijn op tegenstrijdige manieren gelezen.

02 / Kernpunten

Kernpunten

  1. 01

    Kritiek op Rome

    De eerste tien boeken onderzoeken Romes goden, deugden en roem en betogen dat de liefde voor lof zowel de prestaties van Rome als zijn morele grenzen verklaart.

  2. 02

    Twee steden

    Twee liefdes stichten twee steden, de liefde tot zichzelf en de liefde tot God; in de geschiedenis blijven ze vermengd en pas aan het einde worden ze gescheiden.

  3. 03

    Vrede

    Boek 19 definieert vrede als de rust van de orde en beschrijft een volk als een menigte die verenigd is door overeenstemming over wat zij liefheeft.

03 / Verdiep je in de ideeën

Verdiep je in de ideeën

De geschiedenis en de twee steden

Lees De stad van God als antwoord op de val van Rome en als bezinning op wat politiek wel en niet kan bereiken.

De tekst situeren

Het werk werd begonnen in 413, drie jaar nadat de Goten van Alarik Rome in 410 hadden geplunderd, en omstreeks 426 voltooid; het groeide tijdens lange jaren van schrijven en polemiek. Zijn aardse stad is geen staatstheorie in moderne zin, en de passages over oorlog, straf en dwang zijn op tegenstrijdige manieren gelezen. In tweeëntwintig boeken antwoordt Augustinus aan heidenen die het christendom de schuld gaven van de plundering van Rome, bekritiseert hij de Romeinse religie en de theologie van de filosofen en schetst hij vervolgens oorsprong, verloop en einde van twee steden die bepaald worden door wat zij liefhebben. Politieke orde verschijnt als noodzakelijk maar broos, nooit als de plaats van het uiteindelijke geluk.

De argumenten volgen

Kritiek op Rome: De eerste tien boeken onderzoeken Romes goden, deugden en roem en betogen dat de liefde voor lof zowel de prestaties van Rome als zijn morele grenzen verklaart. Twee steden: Twee liefdes stichten twee steden, de liefde tot zichzelf en de liefde tot God; in de geschiedenis blijven ze vermengd en pas aan het einde worden ze gescheiden. Vrede: Boek 19 definieert vrede als de rust van de orde en beschrijft een volk als een menigte die verenigd is door overeenstemming over wat zij liefheeft.

Vervolg met lezen

Begin met de boeken 1 en 19 en lees daarna het slot van boek 14 over de twee liefdes; verkorte uitgaven helpen, maar controleer welke hoofdstukken ze weglaten. Het werk werd begonnen in 413, drie jaar nadat de Goten van Alarik Rome in 410 hadden geplunderd, en omstreeks 426 voltooid; het groeide tijdens lange jaren van schrijven en polemiek. Zijn aardse stad is geen staatstheorie in moderne zin, en de passages over oorlog, straf en dwang zijn op tegenstrijdige manieren gelezen.

Vragen om mee verder te lezen

  • Wat heeft een gemeenschap lief, en hoe bepaalt die liefde haar?
  • Welke vrede kan een aardse stad verzekeren, en welke gaat haar te boven?

Volgens Augustinus kan politiek een beperkte vrede verzekeren, maar nooit de bron van het uiteindelijke geluk zijn.

Lees met een gids
04 / Hoe lees je dit werk?

Hoe lees je dit werk?

Begin met de boeken 1 en 19 en lees daarna het slot van boek 14 over de twee liefdes; verkorte uitgaven helpen, maar controleer welke hoofdstukken ze weglaten.

05 / Edities en bronnen

Edities en bronnen

Samenvattingen en kernpunten zijn oorspronkelijke redactionele interpretaties. Ze begeleiden het lezen en vervangen geen editie van de tekst. Redactionele werkwijze ↗

Ontdek meer teksten
397–401

Bekentenissen

388–395

Over de vrije wil

Terug naar de bibliografie

Doorzoek de bibliotheek

Begin met een naam, een vraag of een idee.

De zoekopdracht doorzoekt deze taaleditie. Elk resultaat opent de oorspronkelijke pagina.