Narodziny w Meng
Tradycja umieszcza narodziny Zhuang Zhou około 369 p.n.e. w Meng, w państwie Song.
Wczesna myśl taoistyczna · ok. 369 – ok. 286 p.n.e.
Zhuangzi
Swobodnie wędrować wśród przemieniających się rzeczy.
Meng, państwo Song · starożytne Chiny
Biografia
Nić życia.
Zhuangzi, którego imię osobiste brzmiało Zhuang Zhou, był myślicielem okresu Walczących Królestw, zapamiętanym przez tradycję jako skromny urzędnik z Meng, który odrzucał wysokie stanowiska. Za pomocą przypowieści, dialogów i paradoksów księga nosząca jego imię podważa sztywne sądy o tym, co słuszne i niesłuszne, bada biegłość, przemianę i śmierć oraz wyobraża sobie swobodne wędrowanie poza zwykłą użytecznością.
Odmowa urzędu
Według Sima Qiana odrzucił propozycję króla Wei z Chu, panującego od 339 do 329 p.n.e., by zostać jego pierwszym ministrem.
Śmierć Hui Shi
Jego przyjaciel i przeciwnik w sporach, Hui Shi, zmarł około 310 p.n.e.; księga pokazuje później, jak Zhuangzi opłakuje swojego jedynego prawdziwego rozmówcę.
Śmierć
Według tradycji Zhuang Zhou zmarł około 286 p.n.e.; jedna z opowieści księgi pokazuje, jak odmawia wystawnego pogrzebu.
Wydanie Guo Xianga
Guo Xiang, zmarły w 312 roku, pozostawił redakcję w 33 rozdziałach oraz komentarz, dzięki którym księga została przekazana.
Uhonorowane pismo
W 742 roku dwór Tang nadał księdze tytuł Prawdziwa księga południowego kwiatu (Nanhua zhenjing).
Poznaj życie autora
01Życie znane z anegdot
Według tradycji Zhuang Zhou żył mniej więcej od 369 do 286 p.n.e. w Meng, w niewielkim państwie Song. Historyk z czasów Han Sima Qian podaje, że był urzędnikiem w ogrodzie drzew lakowych, współczesnym króla Hui z Liang i króla Xuan z Qi, i że odrzucił wysoki urząd zaproponowany przez króla Chu. Niemal wszystkie inne szczegóły pochodzą z księgi noszącej jego imię, której opowieści o własnym bohaterze — łowiącym ryby w rzece Pu, pożyczającym zboże, spierającym się z Hui Shi, opłakującym żonę — są raczej literackimi portretami niż świadectwami dokumentalnymi.
02Rozdziały wewnętrzne i sztuka przypowieści
Przekazana księga otwiera się siedmioma Rozdziałami wewnętrznymi, które wielu badaczy uważa za rdzeń najbliższy Zhuang Zhou. Prowadzą od olbrzymiej ryby Kun, która staje się ptakiem Peng, przez sen o motylu, kucharza Dinga rozbierającego wołu i bezużyteczne drzewo aż po śmierć Hunduna, władcy środka. Zamiast wykładać doktryny, inscenizują perspektywy: cykada drwi z wielkiego ptaka, Konfucjusz wypowiada nieoczekiwane myśli, a argumenty kończą się pytaniami. Sporne jest, czy wszystkie siedem rozdziałów wyszło spod jednej ręki, a podział na części wewnętrzne i zewnętrzne wprowadzili późniejsi redaktorzy.
03Hui Shi i granice sporu
Zhuangzi pisał w epoce zaciekłych sporów między konfucjanistami, mohistami i logikami takimi jak Hui Shi, minister państwa Wei znany ze swoich paradoksów. Księga przedstawia ich przyjaźń jako serię pojedynków, od zbyt wielkiej tykwy po radość ryb w rzece Hao, a później opłakuje Hui Shi jako jedynego partnera, z którym warto było się spierać. Jej drugi rozdział zauważa, że każde „to” zakłada jakieś „tamto” i że każda szkoła nazywa słusznym to, co druga nazywa błędnym. Odpowiedzią nie jest milczenie, lecz bardziej elastyczne używanie słów, które odpowiada na każdą sytuację z „osi Drogi”.
04Księga kompilowana przez stulecia
Rozdziały zewnętrzne i mieszane gromadzą pisma późniejszych uczniów i pokrewnych nurtów: prymitywistyczne ataki na cywilizację, yangistowskie pochwały zachowania życia i synkretyczne przeglądy, takie jak końcowy rozdział o myślicielach świata. Katalog z czasów Han wymienia 52 rozdziały; około 300 n.e. Guo Xiang ograniczył tekst do 33 zachowanych i napisał komentarz, który ukształtował jego lekturę. W 742 roku dwór Tang uhonorował księgę jako pismo taoistyczne. Współczesne przekłady dają uderzająco różne obrazy Zhuangziego: mistyka, sceptyka, relatywisty lub nauczyciela biegłości.
Komentowana przez uczonych epoki Wei-Jin i czytana przez buddystów chan, poetów i malarzy, księga Zhuangzi stała się tekstem założycielskim tradycji taoistycznej, a w 742 roku została uhonorowana jako pismo święte. Współcześni filozofowie dyskutują o jej sceptycyzmie, perspektywizmie i etyce biegłości, spierając się zarazem, które rozdziały odzwierciedlają samego Zhuang Zhou.
Źródła i punkty odniesienia